أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

62

قانون ( فارسى )

دوم اينكه وقتى به استنشاق عميق و دفع مواد داخل آن نيازى باشد بتواند فراخ‌تر گردد و اين عمل را تسهيل كند . سوم اينكه در موقع دفع ارادى مواد زائد از طريق بينى به لرزش و ارتعاش درمىآيد و بخار را بيرون مىراند . دو استخوان بينى به سبكى بيشتر از استحكام نياز دارند و به اين جهت باريك و سبك هستند ، بويژه كه با اندام‌هاى آسيب‌پذير پيوندى ندارند و در محافظت حس هستند . آرواره تحتانى از دو استخوان تشكيل مىشود كه بوسيله مفصلى در زير چانه بطور محكم بهم پيوسته‌اند . در انتهاى هريك از آنها برجستگى خميده‌اى وجود دارد كه با يك زائده استخوانى كه انتهاى آن نزديك آرواره است تركيب مىشود ( مفصل گيجگاهى ) . بخش برجسته استخوان آرواره و زائدهء مجاور آن بوسيلهء زردپىها برهم منطبق و باهم پيوسته‌اند . فصل پنجم - تشريح دندان‌ها تعداد دندان‌ها سى و دوتاست . در برخى اشخاص چهار دندان عقل وجود ندارد ، بنابراين اين تعداد از بيست و هشت تجاوز نمىكند . دندان‌ها از اين قرارند : دو دندان پيش در بالا و دو پيش در پائين ، دو دندان رباعيه ( لاترال يا كنارى ) بالا و دو رباعيه پائين كه براى بريدن هستند ، دو نيش بالا و دو نيش پائين كه عمل‌شان شكستن است و در هر طرف فك چهار تا پنج آسيا در بالا و به همان تعداد در پائين كه براى آرد كردن هستند و مجموعا سى و دو يا بيست و هشت دندان مىباشند « 88 » . دندان عقل غالبا در دورهء نمو كه از سن بلوغ تا سن ركود است مىرويند . سن ركود تا نزديك سى سالگى است و ازاين‌رو آنها را دندان‌هاى حلم ( احتلام يعنى رويا ) مىگويند .

--> ( 88 ) - فرمول دندان در اشخاص بالغ مطابق تشريح امروزى بقرار زير است : آسياى بزرگ / آسياى كوچك / نيش / پيش 3 تا 2 / 2 - 2 / 2 / 2 / 1 / 1 / 2 / 2 كه در دو نيم آرواره منظور شده است . طبق تشريح اين كتاب فرمول دندانى به صورت زير خواهد بود : آسيا / نيش / رباعيه / پيش 5 - 4 / 5 - 4 / 1 / 1 / 1 / 1 / 1 / 1