« طرز كار ترازوى حكمة » طرز كار ترازوى حكمة چنين بوده است : ابتدا در كپهء ترازو ليوانى را كه پر از آب است وزن مىكنند سپس طلاى خالص را داخل ليوان مىكنيم و دوباره وزن مىكنيم چون ليوان پر از آب است هنگام داخل كردن طلا به اندازهء حجم طلا آب ليوان سرريز مىشود و در كپهء ترازو جمع مىشود . حجم اين آب برابر است با حجم طلا و سنگ اضافه شده وزن طلا را نشان مىدهد . آب ريخته شده در كپه را كه هم حجم طلاست در ترازوى ديگر وزن مىكنيم حال اگر وزن آب V گرم باشد و وزن طلا P گرم باشد وزن طلا را بر وزن آب تقسيم مىكنيم وزن مخصوص طلا به دست مىآيد . P / V - D و اگر طلاى ناخالص داشته باشيم و بخواهيم اندازه خلوص آن را بدانيم . وزن طلاى ناخالص را به طريق بالا تعيين مىكنيم مسلما با وزن مخصوص طلاى خالص يكى نخواهد بود با يك تناسب مىتوانيم ناخالصى آن را معيّن كنيم . ( اقتباس از ص 12 ترجمهء ميزان الحكمة )