خيام دربارهء سنگين بودن زر [ زياد بودن چگالى ] مثالى مىآورد و مىنويسد : « و هركه زر را بىآنكه در خنبره يا چيزى مسين يا آبگينه نهد همچنان در زير زمين دفن كند چون بعد از سالى بر سر آن رود زر را باز نيابد پندارد كه كسى برده است ، ندزديده باشند ليكن به زير زمين رفته باشد از بهر آنكه زر گران باشد [ وزن مخصوصش زيادتر از وزن مخصوص خاك است ] هر روز فروتر همى رود ( كليات آثار پارسى خيام كتاب‌فروشى بارانى ص 228 تهران 1338 ) . « استفاده از وزن مخصوص براى شناختن تخم‌مرغ سالم » و بدانكه خايه در آب نهند اگر بالا آيد تباه است و اگر به زير برود درست است ( عجايب المخلوقات ص 225 ) « جوجه‌كشى » اگر كسى خواهد كه مرغ را پانصد بچه باشد بيست خايه در زير مرغ نهد و برابر وى پانصد خايه به چند جايگاه بنهد در سرگين خشك و بيخته ، پنهان كند و در ميان هر دو خايه يك پر مرغ بنهد تا درهم نيايد و بسرگين همه را بپوشد روز سيم مىجنباند و هر روز هم‌چنين مىكند چون آن مرغ خايه‌ها برآورد اين خايه‌ها نيز برآيند مرغى مىرود با پانصد بچه و آرد جو خمير كرده پاره‌پاره مىدهد تا مىخورند تا پرورده شوند اما اين بچگان هيچ خايه نكنند جز كشتن را نشايند . ( ص 526 همان مأخذ ) « نيروى ثقل يا قوّهء جاذبهء زمين » « اگر پرسند چرا زمين ثقيل است قصد زير نمىكند ؟ گوييم از همهء جوانب زمين ، آسمان است چنان كه اين زمين بر آسمان نرود از اين سامان ، از آن سامان دگر نيز زمين بر آسمان نرود ، اگر سنگى بر هوا اندازيد قصد زمين كند . هم‌چنين اگر سنگى زير زمين در آسمان اندازند با زمين آيد كه ثقيل قصد ثقيل كند . . . لاجرم زمين با كوهها و درياها يك كره است مدوّر فلك گرد آن مىگردد وى در ميانهء معلق مانده به حكم آفريدگار . ( ص 123 همان مأخذ ) « آفرينش بر اثر نيروى جاذبه ايستاده است » كه مغناطيس اگر عاشق نبودى * بدان شوق آهنى را چون ربودى ؟ و گر عشقى نبودى بر گذرگاه * نبودى كهر با جويندهء كاه