از خون و باذ به زير انكشت جنان نمايذ جن مشكى بر « 1 » همىببساوى « 2 » و آن را ممتلى خوانند ، و جن به زير انكشت جنان نمايد جن خيكى تهى يا روذكانى خالى كه ببساوى آن را [ خاوى ] « 3 » خوانند ، و كر ميانه بوذ معتدل بين الخاوى و الممتلى خوانند ، و به زير اين جنس نيز بيست و هفت نوع بوذ و ترا « 4 » بس بوذ كه ممتلى و خاوى و معتدل بينهما بدانى . و « 4 » اكنون تا اينجا شش جنس از اجناس نبض ياذ كرده امذ : يكى الماخوذ من مقدار الانبساط و ديكر الماخوذ من كيفيه الحركه « 5 » و سديكر الماخوذ من مقدار زمان السكون و جهارم الماخوذ من مقدار صلابه « 6 » العروق و لينه و بنجم الماخوذ من مقدار ما فى تجويفات العروق و ششم الماخوذ من كيفيه القوّة المحرّكه « 7 » للشرايين . اكنون جن اين هر شش جنس بهر قرعتى ماننده آيذ مر آن قرعات كدشته را كويند مستوى مطلق ، و كر ببعضى « 8 » ازين اجناس راست ايذ و ماننده مر آن قرعات كدشته را كويند مستوى است بفلان جنس و بفلان جنس و مختلف است بفلان جنس و فلان جنس ، و قرعه ( f . 634 ) مر هر جهار زمان را خوانند اعنى زمان حركت انبساط و زمان حركت انقباض و زمان سكون خارج و زمان سكون داخل ، اين هر جهار را « 9 » بيك جاى جمع كنند و قرعه خوانند ، و بجمله از ان « 10 » انبساط تا انبساط ديكر قرعه خوانند ، و اين جنس را الماخوذ من استوا النبض و مقاديره خوانند ، و به زير او بسيار انواع اايذ جندانك بلانهايه باز كردذ ار نيك تامل كنى از بهر « 11 » كثرت و قلت « 11 » ،

--> ( 2 - 1 ) - ف : و همىپساوى ( 2 ) - ب ه : ظ . يا رودكانى ( 3 ) - از « ف » و « ب ه » افزوده شد . ( 4 - 4 ) - ف : ان بس بوذ كه بدانى كه ممتلى و خاوى و معتدل بينهما ( 5 ) - ف : الحركة ( 6 ) - ف : صلابة ( 7 ) - ف : المحركة ( 8 ) - ف : بعضى ( 9 ) - ف : « را » ندارد ( 10 ) - ف : « ان » ندارد ( 11 - 11 ) - ف : قلت و كثرت را