و ترا اين به كار نيايذ مكر آنك اين مقدار بدانى كه « 1 » مستوى است يا نامستوى ، و كر همى « 2 » خلاف كند بكدام جنس همى خلاف كند و اين اختلاف يا بقرعات بسيار خلاف افتد « 3 » يا « 3 » بيك قرعه ، و اينكه بقرعات بسيار خلاف كند منتظم بوذ يا غير منتظم يا منتظم بدور ، و اينكه بيك قرعه خلاف همىكند يا به حركت اجزا رك خلاف كند يا به وضع اجزا ، و اين جنس را الماخوذ من كيفية الاختلاف خوانند ، و من اكنون انواع اين جنس ياذ كنم « 4 » به مقدار طاقت تو « 5 » . اكر اين اختلاف به همه اجناس كند كويند مختلف است مطلق ، و كر بجنسى خلاف كند و بجنسى نه كويند مختلف است بفلان جنس و غير مختلف است بفلان جنس يا مستوى است بفلان جنس ، و اين اختلاف كه بهر قرعتى خلاف كند « 6 » كويند مختلف است به همه قرعات ، و كر بقرعتى خلاف كند « 6 » از قرعات و هر بارى بذان قرعه هم‌جنان خلاف كند كويند مختلف منتظم مثلا بيك « 7 » قرعه خلاف كند و باز جند قرعه راست آيذ و « 8 » باز جن « 8 » به همان قرعه رسيد خلاف كند اكر آن بار بدهم خلاف كرده بوذ « 9 » اين‌بار هم بدهم خلاف كند و كر آن بار بششم خلاف كرده بوذ اين‌بار هم بششم « 10 » خلاف كند و كر « 10 » آن بار بجهارم اين‌بار بجهارم ، باز اكر اين « 11 » نظم « 11 » نكاه دارذ و لكن ( f . 635 ) يك‌بار بجهارم خلاف كند و ديكربار ببنجم يا بششّم يا بهفتم يا بقرعتى از قرعات « 12 » و باز بار سديكر بقرعتى ديكر « 12 » خلاف كند و لكن هر بارى اين همين خلاف نكاه دارذ « 13 » جون سه بار يا جهاربار « 14 » يا

--> ( 1 ) - ف : افزوده . اين ( 2 ) - ف : « همى » ندارد ( 3 - 3 ) - ف : تا ( 5 - 4 ) - ف : انج به مقدار طاقت بوذ ( 6 - 6 ) - ف : ندارد ( 7 ) - ف : بيكى ( 8 - 8 ) - ف : چن باز ( 9 ) - ف : خلاف كنذ ( 10 - 10 ) - ف : خلاف بوذ و اكر ( 11 - 11 ) - ف : نبض ( 12 - 12 ) - ف : ديكر و بار ديكر بقرعتى سديكر ( 13 ) - ف : نكاه دارى ( 14 ) - ف : « بار » ندارد