ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
705
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
كونه كى اندر ان وقت بوذ كه دست و باى بخفته بوذ و اين از « 1 » تنكى آن خلط بوذ « 2 » كبزوذى « 2 » سوى بوست بيرون آيذ ، و اين را نافض كويند بتازى ، و بس باى ندارذ و زوذ تن كرم كردذ « 3 » و اين آن وقت بوذ كى غب نايبه بوذ ، « 4 » اكر غبّ دايمه بوذ اين لرزه نبوذ از قبل آنك عفونت باندرون ركها بوذ « 5 » و بعضلها بيرون نيايذ تا نافض « 6 » آيذى ، و بعضى مردمان اين غبّ الدايمه را همان داشتهاند و محرقه را « 7 » آنك قاوسوس كويندش « 8 » همان ، و باز بعضى اين قاوسوس را ديكر داشتهاند و غب الدايمه را ديكر ، و اين قول اخر درستترست ( f . 562 ) و دليل « 9 » آوردند كه بقاوسوس « 9 » حرارت ناهموار بوذ و بناحيت دل و سينه بيش بوذ و دم كوتاه كند ، و باز بغب الدايمه حرارت هموار بوذ به همه تن ، و بوذ كى بدين نافض تن سرد يابد و اين « 10 » از قبل ميل حرارت غريزى بوذ سوى اندرون تن « 11 » تا بدين سبب بوست سرد يابذ ، و فرق « 12 » بوذ ميان اين سرد يافتن و ميان لرزهء بلغمى « 12 » ، كه بلرزهء بلغمى به اول روزكار اين سرد يافتن قوى نبوذ باز به آخر « 13 » اين خلط تيز و تنك كردذ و لزوجت « 14 » كم كردد انكاه صعب كردذ ، و اين لرزه بوذ كه دوازده ساعت بدارذ جنانك كاه كرم كردذ و كاه سرد و خاصه « 13 » بايان جنان بوند كه بندارى ناخنان « 15 » بركنند همى ، و جامهاء كرم كرده بايذ با آتش « 16 » كمر باى را به دو « 17 » تعهّد [ كنند ] « 18 » تا آن سرما بيارامذ ، و باز « 19 » بتب ربع اين سرما باستخوانها « 19 » اندر بوذ و
--> ( 1 ) - ب ه : سبب ( 2 - 2 ) - ف : كه بروذ م : كه روذ ( 3 ) - ب ه : و زود رود ، صح ( 4 ) - ب ه : افزوده . باز ( 5 ) - ف : « بوذ » ندارد ( 6 ) - ب ه : ظ . نفض ( 7 ) - ب ه : هم آن ( 8 ) - ف : كويند ( 9 - 9 ) - ف : آوردهاند بقاوسوس كه ( 10 ) - ف : « اين » ندارد ( 11 ) - ف : « تن » ندارد ( 12 - 12 ) - ف : ميان اين سرد يافتن و ميان لرزهء بلغمى ان بوذ ( 13 ) - ف : افزوده . چن ( 14 ) - ب ه : او ( 15 ) - ف : افزوده . را ( 16 ) - ف : باتش ( 17 ) - ب ه : كرم كنند ( 18 ) - از « ف » افزوده شد . م : كندش . در « ب ه » كلمهاى ناخوانا افزوده است ( 19 - 19 ) - ف : تب ربع را اين سرماها به استخوان