ربيع بن أحمد الأخويني البخاري

706

هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )

جنان بوذ « 1 » كوئى « 1 » استخوانها همىبشكنند ، و به اول روزكار بيمارى اندك‌تر بوذ و به آخر بيشتر شوذ ، و سبب اين لزوجت آن خلط بوذ كه به آخر لطيف‌تر كردذ ، « 2 » وزين قبل بوذ كه سرماء تب غب را نافض كويند ، و سرماى تب بلغمى را ثلج كويند اعنى برف ، و سرما ربع را كاسره العظام كويند اعنى استخوان شكننده « 2 » . و تب غب بىقى صفرا نبوذ و بىاسهال صفرا ، و « 3 » اين تب جن « 3 » خالص بوذ و با بلغم آميزش ندارذ نوبهء « 4 » او دوازده ساعت بيش ندارذ و ادوار « 5 » او بيش از هفت دور نبوذ « 5 » و هفت دور جهارده روز بوذ ، و بوذ كه ساعات نوبه شش ساعت كم بوذ ، و بوذ كى ادوار « 6 » او سه دور بوذ يا جهار « 6 » به اندازه بيمارى و معالجت صواب ، باز اكر « 7 » خلط « 7 » خالص نبوذ « 8 » نوبه از دوازده ساعت بكدرذ « 8 » و دور از هفت بكدرذ جندانك ساعات نوبه « 9 » بجهل و دو ساعت برسذ و ادوار شش ماه بماند ( f . 563 ) و تشنكى و سوزش بسيار بوذ بدين تب و درد صعب ، و نخواهد بيمار تا كسى با « 10 » وى سخن كويذ يا ورا « 10 » بجنباند و بيدارى بسيار بوذ بدين تب ، و كر با اين تب تبى « 11 » ديكر يار كردذ ان را شطر الغب « 12 » كويند و من آن را جداكانه ياذ كنم ، و به آخر نوبه « 4 » عرق بسيار بوذ هم از نوبت نخستين ، و بول تنك بوذ و نارى بسبب لطافت اين خلط و كرمى « 13 » ، و نبض به اول « 14 » نوبه « 14 » صغير بوذ از قبل ميل حرارت كى از ظاهر به باطن كريزذ ، باز به آخر نوبه « 4 » و خاصه بمنتهى عظيم « 15 » كردذ و سريع و متواتر « 15 »

--> ( 1 - 1 ) - ف : كوى كه ( 2 - 2 ) - ف : و ازين قبل كويند كه سرما تب غب نافض و باز سرما تب بلغمى سرما ثلج خوانند اعنى برف و سرما تب ربع را الكاسره للعظام كويند اعنى استخوان‌شكن ( 3 - 3 ) - ف : چن اين تب ( 4 ) - ف : نوبت ( 5 - 5 ) - ف : بيش از هفت نبوذ ( 6 - 6 ) - ف : سه روز بوذ يا چهار روز ( 7 - 7 ) - م : ندارد . در « ب ه » روى اين كلمه خط كشيده شده است . ( 8 - 8 ) - ف : نوبة ادوار ده ساعت بكذرذ ( 9 ) - ف : نوبة ( 10 - 10 ) - ف : او سخن كويذ يا او را ( 11 ) - ف : تب ( 12 ) - ف : سطر الغب ( 13 ) - ب ه : خلط ( 14 - 14 ) - ف : نه بت ( 15 - 15 ) - ف : ندارد