ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
698
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
بوذ كه دليل بوذ بر سلامت عاجل ، باز سرخ كه اين دليل بوذ بر درازى بيمارى و لكن به حال سلامت « 1 » ، فامّا زرد بغايت بذ بوذ و دور بوذ از نضج ، و زو بتر سبز بوذ و باز خاكستركون و باز سياه ، و همجنانك رسوب سبيذ بوذ و املس « 2 » كه « 2 » به زير قاروره بديد بوذ نيك بوذ و متعلق ناقصتر بوذ « 3 » باز طاقى ( طافى ) ( f . 556 ) نيز ناقصتر بوذ ، و « 4 » همجنين اين رسوبهاى بذ اكر طاقى ( طافى ) بوذ به از متعلّق بوذ و كر متعلّق بوذ به از راسب ، « 5 » وز همه بتر « 5 » راسب بوذ و دليل بوذ بر هلاك و رسوب كى ماننده بارهاء « 6 » بست بوذ يا بارهاء غرمج « 7 » يا مانندهء سبوس خراسى « 8 » و صفايح اينهمه دليل هلاك بوذ . اكنون بديد آمذ كه نضج محمود « 9 » آن وقت بوذ كه از رنك سبيذ و رنك كاه برنك ترنجى ايذ « 10 » ، يا از رنك ارغوانى و زعفرانى و نارى برنك ترنجى آيذ ، وز « 10 » قوام سطبر و تنك بقوام معتدل آيذ ، و از كندكى و بىكندى بميانه آيذ اعنى اعتدال ، و كر رسوب ندارذ رسوبى طاقى ( طافى ) بديد آرذ « 11 » ، و كر طاقى ( طافى ) بوذ متعلق كردذ ، و كر متعلق بوذ راسب كردذ ، و كر براكنده بوذ جو ابر براغبراغ يا جن بنبهى زذه « 12 » ناهموار و املس كردذ و هموار شوذ « 12 » ، و كر شاخشاخ بوذ كرد كردذ ، و كر برنك سرخ بوذ سبيذ كردذ ، اين « 13 » علامات نضج به بول اين بوذ . باز كلانان « 14 » و بلغميان را خلطى خام بلغمى فروآيذ « 14 » و اين رسوب نبوذ ، و رسوب بتبهاء « 15 » محمود بوذ « 16 » و لاغران
--> ( 1 ) - ب ه : آيد ( 2 - 2 ) - ف : و ( 3 ) - ف : افزوده . و ( 4 ) - ف : « و » ندارد ( 5 - 5 ) - ف : بوذ و از همه بذتر ( 6 ) - ف : « بارهاء » ندارد ( 7 ) - ب ه : ظ . برنج ، خ ( 8 ) - ف : سبوس خراشى ( 9 ) - در « ب ه » روى كلمه « محمود » خط كشيده است . ( 10 - 10 ) - ف : و از ( 11 ) - ف : بديد ايذ ( 12 - 12 ) - ف : و ناهموار املس كردذ و هموار هموار بوذ ( 13 ) - ف : « اين » ندارد ( 14 - 14 ) - ف : را و بلغميان را باب خلطى خام بلغمى فروذ ايذ ( 15 ) - ب ه : تيز ( 16 ) - « ب ه » و « م » : افزوده . فاما بيرون از تبهاء تيز امتلاى محمود نبود ، صح