ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
632
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
زهر از آنجا بيرون آيذ ، و اكر سرطان بيابى بكوب و آنجا بر نه و اكر ماكيان زنده بكافنى و آنجا برنهى نيك آيذ ، و اكر آنجا كنده كردذ زوذ ببايذ بريدن و بيرون « 1 » انداختن تا اندامهاء ديكر بجهند و از آن « 2 » بلا برهند و الا همه كنده كردذ و هلاك شوذ ، و اكر اندام تباه نشوذ و درد كند اكنون مخاطره نبوذ جه درد كردن دليل آن « 3 » بوذ كه زهر ضعيف بوذ « 3 » ، فربيون با روغن زيت كهن ببايذ جوشانيذن « 4 » و بدان درد برنهاذن تا « 5 » زهر را بكشد ، و بايد تا دانسته آيد كه ( f . 503 ) زهرها مضاد بوند مزاج ادمى را ، زهر كزدم سرد بوذ و « 6 » زهر غنده سرد بوذ ، و « 6 » زهر جرّاره كرم بوذ ، و اين آن كزدمان بوند كه دم كشان برند ، و ديكر رتيلا بوذ جن غندهاى بوذ و لكن نشتر دارذ جن كزدم زهر اين سرد بوذ ، و زهر كبت و زنبور « 7 » خرد « 7 » هر دو كرم بوند ، زهر سك ديوانه كو را كلب الكلب كويند سرد بوذ و من يكانيكان باز كويم ، و « 6 » بدانك علاج زهرها ترياق « 8 » بزرك بوذ اعنى ترياق افاعى و مثروديطوس و ترياق الاربعه « 9 » و نسخت اين داروها بقرابادين « 10 » صهار بخت « 11 » نيكوترست « 11 » و بقرابادين حنين و ان داروها « 12 » و بستن اندام و بريذن اندام همه علاج كزيذن مار بوذ . و « 6 » باز زهر كزدم « 13 » علاج بداروهاء كرم بوذ جن معجون حلتيت « 14 » ، آن را كه كزدم كزد از نخست جيزهاء كرم كرده باتش ببايذ برنهاذن
--> ( 1 ) - ف : « بيرون » ندارد ( 2 ) - ف : « ان » ندارد ( 3 - 3 ) - ف : كند كه زهر ضعيفست ( 4 ) - ف : چوشيذن ( 5 ) - ف : افزوده . ان ( 6 ) - ف : « و » ندارد ( 7 - 7 ) - ف : اين ( 8 ) - ف : ترياك ( 9 ) - ف : ترياق اربعه ( 10 ) - ب ه : عيسى ( 11 - 11 ) - ف : يا بى و نيكوترست انجا ( 12 ) - ب ه : ديكر كى . . . اندرين كار . ( 13 ) - ف : افزوده . را ( 14 ) - ب ه : و