ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
601
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
نرم و نيك « 1 » از ان بر لب نهذ صواب آيذ ، باز اكر ببايشنه بوذ كفتكى « 2 » بمرهم لازوق علاج كند « 2 » ، و اين مرهم لازق « 3 » ماننده بوذ بمرهم دياخليون ، مرداسنك را با روغن بجوشانذ و جمع كند به مقدار از وى مرهم كنند « 4 » و اين مرهم لازوق [ بوذ ] « 5 » و اندرين باب اين بس بوذ « 6 » . ( f . 480 ) فى اصناف الاورام آماس « 7 » يا كرم بوذ يا سرد ، و « 8 » كرم بر دو كونه بوذ يا از خون بوذ يا از صفرا و اين هر دو سوزان بوند . آنج از خون بوذ با تنجيدن بوذ و با تمدّد بسيار و آماس بزرك بوذ « 9 » و « 10 » سرخ بوذ و اكر انكشت بر وى فشارى انكشت را باز سبوزذ . و باز صفرائى را سوختن بيشتر بوذ « 11 » و اماس كمتر و برنك سرخ نبوذ ، و بوذ كه هر دو مركب بوند ، و علاج آماسها بر جهار كونه بوذ : از اول حيله آن بايذ كردن تا مايه كم كنى تا باز براكنده شوذ ، و آماس خونى را خون بردارى « 12 » از روى مخالف « 13 » باز جون دو روز بكدرذ از همان دست يا همان باى « 14 » ، و صفرائى را شكم آرى بمطبوخ هليله زرد يا شراب كل با سقمونيا « 15 » يا شراب بنفشه و سقمونيا « 15 » يا بنيرآب با سقمونيا يا شراب آلو با سقمونيا ، و آنكاه طلى كند از اول بجيزها سرد و قابض « 16 » جن
--> ( 1 ) - ف : نيك و نرم ( 2 - 2 ) - ف : مرهم لازوق برنهذ ( 3 ) - ف : « لازق » ندارد ( 4 ) - ف : مرهم كند ( 5 ) - از « ف » افزوده شد . ب ه : خوانند ( 6 ) - ب ه : و اكر موم روغن بمالند نيز بشايد و از همه بهتر ان بود كى دايم موزه دارد تا . . . ( 7 - 6 ) - ف : باب فى اصناف الاورام . اصناف اورام ( 8 ) - ف : افزوده . اين ( 9 ) - ف : « بوذ » ندارد ( 10 ) - ب ه : برنك ( 11 ) - ب ه : درد هم بيشتر بود ( 12 ) - ف : خون بر بايذ داشتن ( 13 ) - ب ه : ان جانب اماس ( 14 ) - ب ه : كى برابر اماس است خون بردارد ( 15 - 15 ) - ف : ندارد ( 16 ) - ب ه : صفت طلى اماس . . .