ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
590
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
كند « 1 » بروغن كل و كشكاب و براندايذ ، و اكر تنها مرداسنك با روغن « 2 » يا با ان جيز سبيذ كى از بشتمازه كوسبند فرود آيذ كورا نخاع كويند براندايذ صواب ايذ ، و بايذ تا حيله آن كند اكر مغاك مانده بوذ « 3 » تا كوشت كيرذ و كلان كردذ « 4 » تا « 5 » آن مغاكيها بر كوشت كردذ « 6 » باز بطليها مشغول كردذ . باز اكر سياهى نروذ بعلاج « 7 » اندر آيذ ، اكنون بكرمابه بسيار بايذ اندر آمدن و روى ببخار اب كرم بسيار بايذ داشتن ( f . 472 ) و آن داروهاء نرم كمر « 8 » كلفه را ياذ كردم طلى بايذ كردن جن تخم ترب و قسط تلخ و حبّ البان « 9 » و انج بدين مانذ . باز اكر بر وى « 10 » مرغنده بوذ و [ زشت ] « 11 » كشته بوذ ان را دشبذ خوانند ، بايذ تا آن را نرم كند تا ريم كردذ باز مرهم سبيذه يا مرهم « 12 » باسليقون آنجا برنهذ يا دياخليون « 12 » تا نرم كردذ يا بكيرذ خرما و بكوبذ با نان [ سميذ ] « 13 » و بردفسانذ بر آن اماس صلب كى ورا دشبذ خوانند يا انجير بستى كران سنك شيردار « 14 » بكوبى با مغز نان [ سميذ ] « 13 » و تخم كتّان و لعاب حلبه مرهم كند « 15 » و بدان دشبذ برنهد و دايم بكرمابه روذ و روغن بنفش و روغن خيرى بمالذ ، و باز اكر از « 16 » زخم خون اندر مرده بوذ و نشانيها سياه مانده بوذ بداروهاء كلفه علاج كند يا زرنيخ زرد با كشنيز تر بسايذ و تر كند دمادم و اكر سنك بلبل و تخم ونده بكيرذ و بكوبذ و طلى كنذ صواب آيذ « 17 » .
--> ( 1 ) - ف : جمع كنى و مرهم كنى ب ه : افزوده . سوده ( 2 ) - ب ه : كل ( 3 ) - ف : بمانده بود ( 4 ) - ب ه : و هموار ( 5 ) - ف : « تا » ندارد ( 6 ) - ف : افزوده . و ( 7 ) - ب ه : آن ( 8 ) - ف : كه من ( 9 ) - ف : « البان » ندارد ( 10 ) - ف : بر روى ( 11 ) - از « ف » افزوده شد . در اصل : رشت م : درشت ( 12 - 12 ) - ف : دياخليون يا مرهم باسليون آنجا برنهد ( 13 ) - از « ب ه » و « م » افزوده شد . ف : سمذ . در اصل : سمذ كه در « ب ه » به « سميذ » اصلاح شده است ( 14 ) - ف : افزوده . را ( 15 ) - ف : مرهم كنى ( 16 ) - م : « از » ندارد ( 17 ) - ب ه : و سود دارد ان شاء اللّه تعالى