ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
563
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
« 1 » ياذ كردن « 1 » و همجنين داروها بسيارند نتوانم كفتن تو اين مقدار « 2 » نكاهدار ، و اما داروها قوى ايناند : شحم حنظل و قنطوريون و فربيون و سقمونيا و غاريقون و باز ماهيزهره و جتره و بوزيدان و سورنجان و صبر و هليله زرد و مقل و صغبين ، اين جند جيز آخر ضعيفترند و باز جاورشير و خزميان و اشق و حلتيت « 3 » ميانهاند ، تو بدين قانون كار كن تا غلط نيفتدت . [ صفت ] « 4 » طلى سرد كبشايذ مر اوجاع المفاصل كرم را : بوش دربندى و صندل سرخ و آب كسنى « 5 » [ و كل سرخ مطحون « 6 » و پوپل و شافهء ماميثا و بيخ لفاح و كلاب و آب كشنيز تر ] « 7 » و آب انكور كرك و كل ارمنى و سبيده ارزيز از همه « 8 » مقدار برابر بكوبذ و « 8 » بدين آبها تر كند و طلى كند « 9 » موافق ايذ و نافع « 9 » . [ صفت ] « 4 » ضمادى ديكر كبشايذ مر نقرس را و اوجاع المفاصل كرم را جن به آخر رسيذه بوذ و « 10 » كم شذه : لعاب حلبه و لعاب تخم كتان و لعاب اسبغول و باز بكيرذ تخم كتان كوفته و تخم حلبه كوفته و روغن بابونه اين همه را جمع كند و طلى كند « 11 » . [ صفت ] « 4 » ضمادى « 12 » كبشايذ مر نقرس سرد را و اوجاع المفاصل سرد را : ميعه تر و خزميان و فربيون و مر و صبر و قاقيا از همه برابر ، اينهمه را جمع كند « 13 » و تر كند « 14 » باب كرنب خام و طلى كند .
--> ( 1 - 1 ) - ف : ياذ نتوانم كردن ( 2 ) - ف : افزوده . قانون ( 3 ) - « ف » و « م » : حلتيث ( 4 ) - از « م » افزوده شد . در اصل خوانده نمىشود ( 5 ) - ف : « و آب كسنى » ندارد ( 6 ) - م : مطحون ( 7 ) - از « ف » افزوده شد . ب ه : و فوفل و شياف و ماميثا و بيخ لفاح و كلاب و آب كشنيز تر ( 8 - 8 ) - ف : برابر بكيرذ و بكوبذ ( 9 - 9 ) - ف : نافع ايذ ان شاء اللّه ( 10 ) - ب ه : كرمى ( 11 ) - ف : افزوده . نافع ايذ ( 12 ) - ف : افزوده . ديكر ( 13 ) - ب ه : و بكوبذ ( 14 ) - ف : « تر كند » ندارد