ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
545
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
فربه علاج ضعيف كنى و بداروهاء نرمتر روى ، و اكر كرم مزاج بوذ و لاغر و سختبوست و صلب اندام ( f . 437 ) و سمرا علاج وى قوى « 1 » كند و داروهاى قوىتر به كار دارذ ، و اكر « 2 » كند بير « 2 » بوذ و سودائى و به شكم باذ بسيار افتد « 3 » علاج ماليخوليا مراقى كنى و جهد بتطفيت كنى . بس اكر جوان بوذ و ماننده بوذ بصرع علاج صرع كنى از بس نوبت . باز اكر بذين علّت اندر رحم تشنّج افتذ يا باماس كرم بايذ « 4 » تا « 4 » علاج اندر خور آن علت كنى جنانك ياذ كردم ، و اين شافه نيز نيك سوذ دارذ و لطيف است ، [ صفت شافه ] « 5 » : بكيرذ « 6 » بيه ماكيان سه « 7 » وقيه و بيه مرغابى و يا بيه بط هر كدام بوذ هشت وقيه موم مصفّا هشت وقيه « 8 » زعفران و سنبل و حماما و مصطكى از هر يكى سه « 9 » وقيه ، اكر تو خواهى بدل وقيه مثقال كنى همان بوذ ، بكوبذ و ببيزذ داروها را و اين بيها را بكدازذ و با روغن جمع كند و مرهم كند و آنكاه شافه كند از بشم و اين داروها را بوى براندايذ و زن بزهدان خويش بركيرذ آن بشم را ، و بس كنم ازين باب و بباب « 10 » عقيم روم و آنج واجب آيذ ياذ كنم « 10 » . فى المراة العقيمة « 11 » عقيم « 12 » زن نازاينده بوذ و بوذ كى اين [ عيب ] « 13 » زن را بوذ و بوذ كى مرد را بوذ و نكاه كنند به حال زن ، بكويذ تا دانهى سير يا « 14 » انكزذ بشب
--> ( 1 ) - ب ه : تر ( 2 - 2 ) - م : كندمكون ( 3 ) - ف : بوذ ( 4 - 4 ) - ف : كه ( 5 ) - از « م » افزوده شد . در اصل خوانده نمىشود ( 6 ) - ف : بكير ( 8 - 7 ) - ف : اوقيه موم مصفى هشت اوقيه ( 9 ) - ب ه : يك ، خ ( 10 - 10 ) - ف : عقيمه روم ( 11 ) - ف : باب زن عقيمه ( 12 ) - ف : عقيمه ( 13 ) - از « ف » و « ب ه » افزوده شد . ( 14 ) - ب ه : لختى