ربيع بن أحمد الأخويني البخاري

537

هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )

ميعه‌تر و مقل و اشق و بيه بط و مغز استخوان كاو و روغن سوسن و برنهاذن « 1 » بر زهار « 1 » و بر آنجا كى آماس بوذ ، و بزهدان لعاب حلبه و لعاب تخم كتان و تخم مروه با روغن [ شبت ] « 2 » و روغن نركس و روغن سوسن و ميعه‌تر فرو ريزد و تا دو ماه جهد كند تا مكر تحليل بديرذ ، بس اكر دو ماه بكذرذ و آماس نروذ اكنون سرطان كشت و آنكاه علاج سرطان بايذ كردن ، [ صفت ] « 3 » برزه‌اى « 4 » كه آماس صلب را بشايذ : بكيرذ مرهم باسليقون و مرهم دياخليون و خميرمايه ترش و انكبين و روغن سوسن و بيه بط از هر يكى برابر ، اين همه را جمع كند به آتش بكدازذ « 5 » و آنكاه يكى شافه كند از بشم باك و اين داروها را « 6 » اندر وى برافكند و « 7 » براندايذ و بزهدان بركيرذ . باز اكر سرطان كردذ نشان وى آن بوذ ( f . 431 ) كه تب « 8 » نروذ « 8 » و آماس صلب كردذ و اندكى درد و سوختن بمانذ ، و علاج وى از نخست همان بوذ و علاج ورم صلب همان ، و لكن « 9 » سخت كرم نبايذ ، ميانه بس بوذ ، و ببايذ دانستن كسرطان نروذ و اكر بروذ سرطان نبوذه بوذ ، علاج وى مرهم كافورى بايذ كردن و روغن خيرى و روغن بابونه و بيه بط و بيه ماكيان « 10 » ، اكر بدين به شد و درد آراميد و الّا بلعاب اسبغول و روغن كل علاج بايذ كردن و سبيده خايه و شافه‌ى كافورى كه مر درد جشم را ياذ كرده‌ام « 11 » تا درد بنشيند و باز ديكر بار بروغن خيرى و روغن بابونه و بدان داروها كبوى مرهم باسليقون « 12 » كنند « 12 » كى كرم بوذ علاج كنى ، باز اكر درد خيزذ بضمادهاء خنك « 13 » باز كردذ

--> ( 1 - 1 ) - ف : بزهار ( 2 ) - از « ف » و « ب ه » و « م » افزوده شد ب ه : افزوده . و روغن بابونه ، صح ( 3 ) - از « م » افزوده شد . در اصل خوانده نمىشود ( 4 - 3 ) - م : شافه‌ى ( 5 ) - ف : « بكدازذ » ندارد ( 7 - 6 ) - ف : بوى ( 8 - 8 ) - « ب ه » و « م » : بروذ ف : تيز بود ( 9 ) - ف : و ليكن ( 10 ) - ف : افزوده . و ( 11 ) - ف : ياذ كردم ( 12 - 12 ) - ف : به كار رفته بوذ . م : به كار دارذ ( 13 ) - ب ه : و داروها خنك علاج كند