ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
529
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
خون تر كنى و بنهى تا خشك شوذ جن خشك شذ بنكرى تا رنك وى بجى « 1 » مانذ اكر سبز بوذ يا زرد نشان صفرا بوذ و اكر سياه بوذ نشان احتراق اخلاط بوذ و اكر سبيذفام بوذ نشان بلغم بوذ و اكر اكال بوذ اين زود كنده شوذ و علاج وى بباب ريش ياذ كنم . اكنون بايذ [ كه اكر ] « 2 » سبب حدّت خون بوذ ان علاج « 3 » به كار دارى « 3 » كه اسهال صفرائى را ياذ كردم ، از اوّل صفرا فروذ آرى و آنكاه ( f . 424 ) بغذاها سرد قابض مشغول « 4 » شوى و همجنين « 4 » بداروهاى سرد قابض جنانك تا اكنون ياذ كردم . باز اكر سبب احتراق اخلاط بوذ اين داروها كى ياذ كردهام از بس اسهال بهليله سياه و بسبايه و سنا و شاهترّه بوذ « 5 » و باز بدين داروهاى قابض بوذ و غذاهاى قابض سرذ جنانك ياذ كردم علاج كند . باز اكر سبب رقّت خون بوذ علاج وى باسهال بلغم بوذ بتربد و دارجينى و شكر از تربد يك مثقال دارجينى نيم مثقال شكر ده درم سنك و اكر دو دانك « 6 » علك رومى با اين بوذ به بوذ و انكاه بمعجون خبثى « 7 » علاج كند « 7 » يا بفلونياء بارسى يا رومى يا بدان « 8 » قرص كه ورا قرص دياسقرامطون كويند بشايذ مر شكم رفتن را اكر از « 9 » ضعيفى قوّت طبيعى بوذ و ريش امعا و آنكسها را كى طعام نكوارذ « 10 » و مغص و زحير بوذ « 10 » و حيض زنان را باز دارذ كه كهن نكشته « 11 » بوذ . صفت وى « 12 » : موردانه دو درم سنك تخم رازيانه و انيسون و نانخواه و تخم كرفش و تخم فنك سبيد و دوقو از هر يكى دوازده [ درمسنك ] « 13 »
--> ( 1 ) - ف : بچه ( 2 ) - از « ف » افزوده شد . م : اكر ( 3 - 3 ) - ف : كنى ( 4 - 4 ) - ف : باشى و همچنان ( 5 ) - ف : « بوذ » ندارد ( 6 ) - ب ه : سنك ( 7 - 7 ) - ف : كند علاج ( 8 ) - ف : بدين ( 9 ) - ف : « از » ندارد ( 10 - 10 ) - ف : و زحير را ( 11 ) - ب ه : كشته ، خ م : ناكشته ( 12 ) - ف : « صفت وى » ندارد ( 13 ) - از « ف » و « ب ه » افزوده شد .