ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
468
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
از قبل آنك فروذ آمذن براز به يارى صفرا بوذ كى امعا را بشويد « 1 » ، اكنون جن صفرا بامعا همى فرو نيايذ دشوار كردذ فروذ آمذن براز ، جنانك بقراط كفت : فى اليرقان تبيض البراز « 2 » لان البراز اخذ ان يسلك غير مسلكه ، و بدان سدّه بيشين قى بسيار بوذ و بدين سدّه قى نبود ، و حاجت آيذ بكشاذن اين سدّه بحقنها تيز از بس آنك همه داروها كرده بوى « 3 » . باز اكر اين « 4 » سدّه بسبرز بوذ نشان وى آن بوذ كى بول سياه بوذ و حرارت اندكى بوذ و سوى دست جب « 5 » كرانى يابذ ، علاج وى فصد باسليق بوذ [ از دست چپ يا از انكه ورا اسلم كويند بر پشت دست بوذ ] « 6 » ، و باز شكم ارد بهليله سياه از وى نوه درم سنك هليله زرد ( f . 375 ) بانزده درم سنك شاهتره هفت درم سنك خيار جنبر ده درم سنك « 7 » بيخ زبوذه « 7 » هفت درم سنك ميويز بىدانه بانزده درم سنك الو بخارى بيست شمار خرماء هندى بىدانه بانزده درم سنك بجوشاند ، اينهمه را با شش رطل آب تا بيك « 8 » باز ايذ انكاه بر وى افكند افتيمون بنج درم سنك و بمالذ و « 9 » ديكربار صافى كنذ ، و ده ستير بخورذ با يك درم سنك ياره فيقرا و جهار دانكسنك غاريقون جن سرمه سوذه ، و يحيى ماسويه كويذ غاريقون درم سنكى و نيم بايد ، اين علاج قوى بوذ بايذ تا طاقت دارذ مرد ، ازين مطبوخ يك دوبار بدهذ و باز بنيراب دهذ كى بسكنكبين كرده بوند « 10 » اكر تب ندارذ با هليله زرد سه درم سنك و هليله سياه دو درم سنك و نمك هندو دانكسنكى افتيمون « 11 » يك درم سنك « 12 » ياره فيقرا نيم درم سنك به قدر قوّت بيمار كموبيش كند ،
--> ( 1 ) - ف : افزوده . اكنون چن صفرا بود كه امعا را بشويذ ( 2 ) - ف : « البراز » ندارد ( 3 ) - ب ه : باشى ( 4 ) - ف : « اين » ندارد ( 5 ) - ف : « جب » ندارد ( 6 ) - از « ف » افزوده شد ب ه : ظ . از سوى جب با اسا . . . م : از دست جب يا ان رك كه او را اسلم كويند بر بشت دست بوذ ( 7 - 7 ) - ف : بيخ ويويده م : ريوند ( 8 ) - ف : افزوده . رطل ( 9 ) - ف : افزوده . باز ( 10 ) - ف : كرده بوذ ( 11 ) - ب ه : افسنتين ، نسخه ( 12 - 11 ) - ف : درمسنكى