ربيع بن أحمد الأخويني البخاري

469

هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )

و بوذ كى اين داروها را با شير اشتر دهند بجاى بنيرآب جن تن باك شد انكاه به آب رازيانه و كسنى و كرفش و آب انكور كرك « 1 » اكر به شوذ « 2 » ، انكاه بغذاهاء معتدل باز آرى « 3 » و كبر محلل نيك بوذ « 3 » و ضماد كند بر سبرز « 4 » ، فقاح اذخر و حاشا و افسنتين و قنطوريون باريك و بيخ كبر از هر يكى ده درم سنك كل سرخ [ بيست درم ] « 5 » سنك مقل بانزده « 6 » اشق هفت « 6 » ، از همه مرهمى كنذ « 7 » ، آنج خشك بوذ بكوبذ و ببيزذ ، و مقل و اشق فرغار كند بسركا تيز و سيكى ، و همه بيك جاى بياميزذ « 8 » و به كار دارد . و باز آنك از كزيدن حيوانى « 9 » بذيد آيذ يا از زهرى « 9 » ، نشان وى آن بوذ كى از بس كزيدن « 10 » حيوان بديد آيذ ( f . 376 ) « 11 » [ علاج وى شير خوردن بوذ دايم با روغن باذام و پست و شكر و اب نار و لعاب اسپغول و اب طلخ چكوك « 12 » و اب سيب ترش و قرص كافورى با شكر به كار دارذ . و باز ببايذ دانستن كه چن سبب يرقان از ضعف « 13 » جرم زهره بوذ يا از ضعيفى قوت دافعهء جكر يا از ضعيفى قوت جاذبهء سپرز « 14 » كان ضعيفى را سبب « 15 » مزاج بود يا ورم « 16 » يا سدّه ، و بهر جاى ببايذ نكرستن « 17 » و جهد كردن تا دانسته‌ايذ ، تا علاج برابر سبب كنى ، و علامت ان يرقان كه از ضعيفى جرم زهره بوذ ان بوذ كه قى صفرائى بسيار افتذ بىانك درد « 18 » يابذى يا كرانى به هيچ جاى ، و علاج « 18 » وى تقويت جكر بوذ و سپرز ، چه « 19 » زهره قوى كردذ

--> ( 1 ) - ب ه : بايذ ( 2 ) - ف : نشود ( 3 - 3 ) - ف : و كر محلل بوذ . م : و كبر محلل نيز روا بوذ ( 4 ) - ب ه : از ( 5 ) - از « ف » و « ب ه » افزوده شد ( 6 ) - ب ه : افزوده . درمسنك ( 7 ) - ف : كنى ( 8 ) - ف : افزوده . و به كار برد ( 9 - 9 ) - ف : يا زهر آمذه بوذ ( 10 ) - ف : افزوده . آن ( 11 ) - از اين قسمت تا شماره 13 صفحه 470 در نسخهء اصل است از نسخهء « ف » ( 12 ) - م : اب طلكوك ( 13 ) - م : ضعيفى ( 14 ) - م : افزوده . بوذ ( 16 - 15 ) - م : سو المزاج بوذ يا اورام ( 17 ) - م : نكريذن ( 18 - 18 ) - م : يابذ يا كرانى هيج جاى و علامت ( 19 ) - م : جون