ربيع بن أحمد الأخويني البخاري

453

هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )

از يخاب خوردن بوذ « 1 » و خاصه بهواى كرم ، يا از بس كرمابه يخاب خورده بوذ ، يا [ به ] « 2 » تبهاء تيز داروها و شرابهاء « 3 » سرد « 3 » خورده بوذ يا يخاب بسيار خورده بوذ ، و نشان اين آن بوذ كى ببهلوى راست درد يابذ و كرانى جنانك ياد كردم [ و علاج وى شراب صرف قوى بوذ و ضماد كند بر جكر بدان داروها كه ياذ كردم ] « 4 » سؤ مزاج سرد جكر را ، و از هر سه اين نوع آسان‌تر بوذ جن كهن نكشته بوذ « 5 » . و اكر اين استسقا از بس اسهال « 6 » بسيار افتاده بوذ يا از بس خون بركرفتن « 7 » بسيار ، علاج وى مركّب بايذ كردن از علاج اسهال و از علاج خون رفتن از مقعد و از علاج رعاف و علاج خون حيض و از علاج سردى مزاج جكر ان را كى وى را « 8 » اسهال بوذه باشذ « 9 » كوارش خوزى به كار بايذ داشتن و نسخت اين بقرابادين حنين « 10 » يابذ و اينست « 10 » كى اندر وى برنك كابلى به كار روذ و « 11 » بعضى نسختها افسنتين رومى كنند « 12 » و من اين نسخت ياد كنم تا شك برخيزذ « 13 » . صفت « 14 » ، گوارش خوزى بزرك ، ( f . 362 ) موافق ايذ مر اسهالى را كه سبب وى ضعف جكر بوذ يا ضعف امعا يا ضعف معده « 15 » از سردى « 16 » : بكيرذ قسط و قرفه و قصب الذريره « 17 » و سنبل و حبّ بلسان « 18 » از هر يكى دوازده درم سنك كوزبوا « 19 » و قصب الذريره و قاقله و قرنفل « 20 » و اكليل الملك و انيسون و جتره هندى و نار مشك از هر يكى جهار درم سنك بسبايه سه درم سنك

--> ( 1 ) - ف : آمذه بوذ ( 2 ) - از « ف » و « ب ه » افزوده شد ( 3 - 3 ) - ف : كرم ( 4 ) - از « ف » افزوده شد . ب ه : جنانك ياد كردم علاج او شراب صرف قوى باشد و ضماد بر جكر ، صح ( 5 ) - ب ه : استسقا كه از بس اسهال بود ( 6 ) - ف : اسهالى ( 7 ) - ب ه : رفتن ، خ ( 8 ) - ف : ورا ( 9 ) - ف : بوذه بوذ ( 10 - 10 ) - ف : بوذ و انست ( 11 ) - ب ه : در ( 12 ) - ب ه : و اين بهتر . . . كى افسنتين باشد . . . نسخت نيابى . . . افسنتين ( 13 ) - ب ه : ظ . ترا . . . ( 14 ) - ف : « صفت » ندارد ( 15 ) - ب ه : كى ( 16 ) - ب ه : بود ( 17 ) - ف : « قرفه و قصب الذريره » ندارد . در « ب ه » « قصب الذريره » با علامت « لا - الى » مشخص شده است ( 18 ) - « ف » و « م » : افزوده . و سليخه ( 19 ) - ف : افزوده . و قرفه ( 20 ) - ف : « قرنفل » ندارد