ربيع بن أحمد الأخويني البخاري

438

هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )

اهال و مصوص و بجاى ديكر بكويم صفت اهال كى از كوشت كوساله كنند ، و اكر آب غوره و شكر خورذ نيز شايذ ، باز اكر با مايه بوذ و آن مايه بجرم جكر اندر بوذ آن آماس بوذ و علاج ( f . 349 ) وى همان بوذ كى بآماسهاى « 1 » معده ياذ كردم و اكنون نيز بكويم بآماس « 1 » جكر . باز اكر سو المزاج از سردى بوذ نشان وى آن بوذ كى شكم روذ بيوسته و آنج بيايذ برنك سبيد بوذ و با قراقره « 2 » آيذ و تن وى ببسوذن سرد بوذ و جن آماسيذه كونه بوذ و كونه روى فاسيذه بوذ و آرزوى طعام اندكى بوذ و نگوارذ ، و علاج وى بجيزهائى بوذ كجكر را كرم كند جن كوارش فلافلى و « 3 » فوذنجى و اميروسيا « 3 » و اثاناسيا و دوا المسك تلخ و دنيد لكا و ترياق و مثروديطوس يا زنجبيل برورده بخاصه « 4 » شراب كهن و غذا كندشك و جكاوك و قليه خشك با بلبل و دارجينى و كشنيز خشك « 5 » و آنج بدين مانذ « 6 » و ابكامه « 6 » به كار دارذ ، و بر جكر نهذ سعد و سنبل و اذخر و مر و زعفران و قرنفل و قسط تلخ با شراب كهن و اندكى « 7 » عود و مشك « 7 » يار كند به آيذ . و بدانك سبب ضعيفى جكر از سو مزاج بوذ و سوء مزاج وى جهار كونه بوذ جن مفرد بوذ و « 8 » دو كونه ياذ كردم و « 8 » دو كونه ديكر ياذ كنم ، و مر جكر را جهار قوّت بوذ : يكى جاذبه و ديكر ماسكه و سديكر هاضمه و جهارم دافعه . اكر قوّت جاذبه جكر ضعيف كردذ و نتواند « 9 » غذا « 9 » بخويشتن كشيذن نزارتر « 10 » كردذ و اسهال افتد ، و من ياذ كردم اين « 11 » بباب اسهال با علامات و

--> ( 1 ) - ف : با اماس ( 2 ) - ف : قراقر م : قرقره ( 3 - 3 ) - ف : فوتنجى و امروسيا ( 4 ) - ب ه : و ( 5 ) - ب ه : ظ . و ابكامه ( 6 - 6 ) - در « ب ه » روى اين قسمت خط كشيده شده است ( 7 - 7 ) - ف : مشك و عود ( 8 ) - ف : « و » ندارد ( 9 - 9 ) - ف : بر از ( 10 ) - ف : ظ . براز تر . م : بران بر ( 11 ) - ف : « اين » ندارد