ربيع بن أحمد الأخويني البخاري

437

هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )

سدّه و مانند اين ، و « 1 » تفرق الاتصال جن ريش كشتن آماسها جكر ، و از بيماريها خاص جن يرقان و استسقا زقّى و مانندهء اين . « 2 » اين‌همه « 2 » اندر زير اين « 3 » سه جنس بيماريها افتد كباول باب ياذ كرده آمذه است « 4 » و من هر يكى را جذاجذا ياذ كنم . « 5 » سو المزاج كرم كه بيفتذ مر جكر را ، نشان وى تب تيز بوذ و جشنكى و سختى شكم دايم و ناآرزو كردن طعام و درشتى زفان « 6 » بىآنك « 6 » اندر سخن كفتن كرانى بود ، و بوذ كى سياه كردذ و كرانى « 7 » و درد بوذ بسوى بهلوى راست جى اكر به زير بهلوى راست به زير استخوانها « 8 » آماس بوذ آن « 9 » جكر بوذه بوذ و با اين آب رنكين كردذ « 10 » ، و علاج وى كشكاب بوذ و بيش از كشكاب شكم نرم كند بحقنهء نرم جن شكم نرم كشت انكاه ببايذ آوردن بنفشه اصبهانى « 11 » كبا جلّاب بخورذ يا باب « 12 » كسنى و خيارجنبر با روغن بادام و باز كشكاب خورذ با سكنكبين يا آب نار يا آب خيار باذرنك و سكنكبين ساذه و آب كسنى و « 13 » انكور كرك جنانك ياذ كردم جند بار ، و بدانك انكور كرك را خاصيتست بدين باب و همه بيماريهاء جكر را حاجتست بسكنگبين و « 13 » كسنى و كشكاب و روغن بادام غذا دارذ ، و بيوسته بر جكر نهذ صندل و كافور و كلّاب ، و طعام همه ترش دارذ خاصه زرك و نيشو طبرى « 14 » و خرماى هندى و سباناخ و ذخنج [ ترش كرده ] « 15 » بدان آبها « 16 » و فسرد ماهى [ شيم ] « 15 » و سكبا بماهى و

--> ( 1 ) - ف : « و » ندارد ( 2 - 2 ) - ف : و ( 3 ) - ف : « اين » ندارد ( 4 ) - ف : ياذ كردم ( 5 ) - ف : افزوده . باب ( 6 - 6 ) - ف : كه ( 7 ) - ب ه : و تمدد ( 8 ) - ف : « به زير استخوانها » ندارد ( 9 ) - ب ه : از ( 10 ) - ب ه : بوذ ( 11 ) - ف : اصفهانى ( 12 ) - ف : يا با اب ( 13 ) - ب ه : آب ( 14 ) - ب ه : نلك . ف : نيشوى طبرى ( 15 ) - از « ف » و « ب ه » و « م » افزوده شد . ( 16 ) - ب ه : كى كفتم