ربيع بن أحمد الأخويني البخاري

428

هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )

بخت يا بى و اين خيارجنبرى به آخر باب ياذ كنم ، و باز حبّ اللؤلو و حبّ سبيذ نيك بوذ زوذ شكم بكشايذ و من حب سبيذ ياذ كنم و حب اللولؤ « 1 » بكرابادين « 2 » حنين بيابذ ، و باز جن شكم كشاذ از بس اان جهد كند تا هيج ناكواشتن طعام نيفتد ، و دايم زيره و گوارش زيره به كار دارد و بهر طعامى آبكامه شور بخورذ و از ميوها تر همه « 3 » حذر كند و بهر جند روزى يك‌بار بانكبين و آب ترب قى كند و ميوه جز انجير خشك و كوز مغز و بسته و بانيد و كوز هندو « 4 » جيزى « 5 » نخورذ و شراب كهن قوى به كار دارذ و غذا كرنب دارذ و شوربا شور و آن جيزى كه شكم‌ارنده بوذ جن ورغست « 6 » و آنج بدين ماند و از غوربا و تترى و ناربا حذر كند و آب بسيار نخورذ خاصه « 7 » يخاب ، و كرينج و ماش و كدو بخورذ « 8 » و مرود تابستانى و زمستانى بخاصه بژفند « 9 » و از نبيذ ترش حذر كند و نقيع الصبر به كار دارذ و ما الاصول بروغن بيد انجير به كار دارذ و ياره فيقرا و روغن بيد انجير بما الاصول برافكند و بخورذ و من نسخت اين داروها ياذ كردم ببابهاء بيشين و نيز بكويم . و باز ان قولنج كه از ناآمدن صفرا بوذ « 10 » بامعا و معده ، نشان وى آن بوذ كه براز سبيد بوذ و دشوار بوذ « 11 » شكم آمذن و با اين « 12 » شكم آماسيده بوذ ، علاجش ياد كنم بباب يرقان كه از ( f . 341 ) سدّه آمذه بوذ و

--> ( 1 ) - ب ه : صفت حب اللؤلؤ . . . بت مىكويد بهترين حبها اندرين علت اينست . . . و سكبينج راستار است . . . را باب كرم حل كنند و شبرم و اندكى زعفران با وى بسرشند شربت از نيم درم تا يك درم . ( 2 ) - ف : بقرابادين ( 3 ) - ف : « همه » ندارد ( 4 ) - ف : كوز هندى ( 5 ) - ب ه : ديكر ( 6 ) - ف : ورغشت ( 7 ) - ف : بخاصه ( 8 ) - ف : « بخورد » ندارد ( 9 ) - ب ه : نوعى باشد از امرود ( 10 ) - ب ه : به اندازه آن ( 11 ) - ف : بودش ( 12 ) - ب ه : نيز