ربيع بن أحمد الأخويني البخاري

429

هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )

طعام با آبكامه و سبندان بايذ خوردن و اكر ترياق بوشنجه بخورد « 1 » جند يك حبّه با شير نيك آيذ و بيش از طعام آب جكندر خورد و « 2 » سبندان « 3 » و اكر تخم معصفر بكوبذ با انجير و بيش از طعام بخورد نيك آيذ . و « 4 » باز اكر قولنج از آماس كرم بوذ علامت وى « 5 » تب تيز بوذ و دم زدن و آروغ و باذ كى از شكم بيرون ايذ همه كنده بوذ و جشنكى بسيار بوذ و قى كردن صفرا و ضربان و خليدن و بديد آمدن آماس ببسوذن و جن آماس بزرك بوذ بيمار رحيع « 6 » قى كند و برآرذ و اين را ايلاوس خوانند و تفسير وى ربّ ارحم بوذ . و امّا به اول علت رك « 7 » باسليق بكشايذ « 7 » يا رك صافن و خون بسيار بردارذ و باز آب كسنى و خيارجنبر و « 8 » شكر و روغن باذام « 8 » خورذ جنانك بآماس معده ياذ كردم و باز بر آماس نطول كند بروغن شبت و روغن بابونه ، و نخودآب خورذ و بياشامذ جنانك با شبت جوشانيده بوذ و « 4 » با روغن باذام و اب سباناخ با روغن باذام نيز شايسته بوذ كه « 9 » بباشامذ ، اكر « 10 » كم نشوذ حقنه كند بلعاب خطمى و ميبخته سبيد . اكر سوختن و شتاب بسيار بوذ كشكاب و سبيدى « 11 » خايه و لعاب اسبغول خورذ با شكر و روغن باذام جن شتاب و سوختن كم شذ آنكاه لعاب حلبه و لعاب تخم كتان و لعاب خطمى و لعاب تخم مروه و روغن باذام با بنفشه برورده كداخته به آب كرم حقنه كند تا آماس كم كردذ و كلنكبين با بنفشه بخورذ و از بس لعاب تخم كتّان و لعاب تخم مروه بخورذ و غذا آب كرنب با سباناخ بيك جاى بوذ بجوژه بخته يا بكردن بره .

--> ( 1 ) - ب ه : هر بارى در حاشيه « ف » : ظ . بوشحمه ( 2 ) - ب ه : بتكو ( 3 ) - ب ه : كند - بتكوسبندان كند م : و بتكو بسبندان كند ( 4 ) - ف : « و » ندارد ( 5 ) - ف : افزوده . آن بوذ كه ( 6 ) - ب ه : را ( 7 - 7 ) - ف : بكشايذ از باسليق ( 8 - 8 ) - ف : روغن بادام و شكر ( 9 ) - ف : « كه » ندارد ( 10 ) - ب ه : بدين كى كفتم ( 11 ) - ف : سپيدهء