ربيع بن أحمد الأخويني البخاري

427

هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )

بروغن [ كل ] « 1 » و موم مصفّى و اندر آمذن به آب خنك . اما آنك از فراخى مسام بوذ و بسيارى تحليل علاج وى همين علاج بوذ و علامت وى آن بوذ كه شكم دايم سخت بوذ و آرزوى طعام بسيار بوذ و طعام بسيار خورذ و براز اندك آيذ . امّا آنك از خشكى مزاج روذكانى بوذ نشان وى لاغرى بوست شكم بوذ « 2 » و جشنكى بسيار و بهر حالى شكم وى سخت بوذ بىآنك جنان واجب كندى ، و غذا « 3 » همه « 3 » جرب بايذ « 4 » و روغن « 5 » و « 6 » شكر و آب كرم بر شكم ريختن و دايم حقنه كردن بروغن شيره و بانيد « 7 » و جلاب و شراب شيرين به كار دارد « 8 » و شراب بنفشه و بنفشه برورده به كار دارذ « 9 » با آب باقلى بوست باز كرده ، اينك اسباب خشكى براز و علاجات وى اين بوذ . باز اكر قولنج از بسيارى بلغم بوذ « 10 » ، و بيشتر اين كونه بوذ ، و نشان وى آن بوذ كى از بس ناكواريذن طعام افتذ و از بس ضعيفى معده و شكم يكباركى بكيرذ تا نه باذ بيرون ايذ و نه جيزى ديكر و آروغ و منش كشتن بسيار بوذ و درد صعب كند و خوى سرد و كرم اينجا بسيار كند « 11 » و قى و غثى عرض لازم بوذ مر همه انواع قولنج را ، و علاج وى بوقت « 12 » نوبت شكم آوردن بوذ ( f . 340 ) بحقنه نرم از اول و باز بحقنهء ميانه تر و به آخر حقنه تيز بايذ « 13 » و من نسخت اين حقنها به آخر اين باب بكويم ، و داروى مسهل خورذ بيش از حقنه جن كوارش تمرى و سفرجلى و كوارش خيارجنبر و شهرياران و كوارش محلبى و كوارش [ اسقف ] « 14 » ، و نسخت اين داروها بقرابادين « 15 » صهار

--> ( 1 ) - از « ف » و « ب ه » افزوده شد . ( 2 ) - ب ه : نه بوقت صحت ( 3 - 3 ) - ف : هم ( 4 ) - ب ه : و شيرين ( 5 ) - ب ه : كاو ( 6 ) - ف : « و » ندارد ( 7 ) - ف : ببانيد ( 8 ) - ب ه : دايم ( 9 ) - ف : « به كار دارذ » ندارد ( 10 ) - ب ه : كى كرد آمده باشد ( 11 ) - ف : كنند ( 12 ) - ف : « بوقت » ندارد ( 13 ) - ف : تيز بوذ ب ه : افزوده . بتدريج ( 14 ) - از « ف » و « م » افزوده شد . در اصل : ظ . اسفق ( 15 ) - ب ه : عيسى