ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
415
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
داروهاى مسهل خورد و حب مقل به كار دارذ و طريفل مقلى مايه كم شوذ آنكاه اين ديكر را نيز ببرّذ كى كهن كشته بوذ و از بس بريذن برافكند بر آن ريش زاك سبيد و قاقيا و جلنار و گرد آسيا ، و نبايد كخون بسيار روذ از بس بريذن و باز اكر آماس كند از بس بريدن اندر نشانى بدين آب : صفته « 1 » بكير [ تخم خطمى و ] « 2 » تخم كتان ( f . 330 ) و برك كرنب و « 3 » باب بجوشانى تا نيك ببزد انكاه بدان آب اندر نشانى « 4 » و آب « 5 » كرم « 5 » اكر كم نشود « 4 » مرهم باسليقون برنهد يا مرهم كرنب و روغن كاو با مرهم بياز بخته و روغن كاو يا مرهم اكليل الملك و نسخت اين سبس ياذ كنم و بايذ تا خون بسيار بركرفته آيذ و طعام اندكى خورده « 6 » تا شكم نرنجانذ و شراب نخورد تا آماس زيادت نكند باز اكر خرم كند يا داغ يا بداروى تيز علاج كند و « 3 » از همه اهن به بوذ جه بدان « 7 » علاجها « 8 » بيم بوذ كى آماس و درد بسيار شوذ و شكم بكيرذ و بيم هلاك بوذ از درد بسيار . و « 3 » باز اكر بواسير خرد بوذ و علاج برفق خواهى كردن بخور بايذ كردن تا بژمرده شوذ باز بمرهم كرنب علاج كنى تا بيفتد . صفت « 9 » بخورى سليم بكيرى برك مورد و بكوبى به آب مورد تر و قلب « 10 » كنى و باز بر اتش نهى از بس انك خشك كرده بوى و مقعد را زبر آن دوذ بدارذ « 11 » و باز به آب مورد اندر نشيند جند بار جنين كند به شوذ . [ صفت ] « 12 » بخورى ديكر بكيرى بوست بيخ كبر و شحم حنظل و مر و جوز السرو و اينهمه را بكوبى
--> ( 1 ) - ف : « صفته » ندارد ( 2 ) - از « ف » افزوده شد . در اصل خوانده نمىشود . ( 3 ) - ف : « و » ندارد ( 4 - 4 ) - م : و اب بايذ كه كرم بوذ و كر كرم نبوذ ( 5 ) - ب ه : افزوده . بايد ( 6 ) - ف : افزوده . و م : خورذ ( 7 ) - ب ه : افزوده . ديكر ( 8 ) - ف : علاج ( 9 ) - ف : « صفت » ندارد ( 10 ) - ف : قلت ( 11 ) - ف : بدارى ( 12 ) - از « م » افزوده شد . در اصل خوانده نمىشود