ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
393
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
« 1 » يار بوذ اندرين ديكها روا بوذ يا كرنج را به آب تترى ببزد خوب آيذ اين نيز اكر به نشوذ و الّا دوغ تازه را بيخ سرد كند و اكر سنكهاء تفسيده را بدين دوغ اندر افكند تا سطبرتر كردذ به آيذ « 2 » ، و اكر جغرات آب از وى بالوذه بخورذ « 2 » نيك آيذ نيز ، و اكر بست جو با بست ناردان خورد نيز نيك آيذ ، و كر اب با برك با كل ارمنى و طباشير بتوانذ خوردن از همه به بوذ ، و اكر از با برك تر و جغرات دوغبا سازند صواب آيذ ، باز اكر قوّت مى ساقط كردذ اين « 3 » را بجاىمان و آن غذاها ده كى بباب هيضه صفرائى ياذ كردم و كر غذا جرب بتواند خوردن اندكاندك بخورذ تا قوّت را ساقط نكند . صفت قرص طباشير كه بتخم ترشه بوذ كل هشت درم سنك صمغ عربى و تخم ترشه بىبوست و نشاسته اندكى بريان كرده از هر يكى جهار درم سنك طباشير سه درم سنك كل ارمنى و عصاره زرك از هر يكى دو « 4 » درم سنك شاه بلوط بريان كرده سه « 5 » درم سنك زعفران دو درم سنك همه جمع كند كوفته و بيخته قرص كند به آب نار شيرين انكاه از وى دو درم سنك با شراب غوره يا با شراب ريواج [ خورد ] « 6 » . صفت قرص ديكر بكيرذ قرظ « 7 » و طراثيث ، آن برك بوذ و اين بيخ ، از هر يكى جهار درم سنك مصطكى « 8 » ( f . 312 ) و كل مختوم از هر يكى يك « 9 » درم سنك قرص كند با آب و با شراب آبى بدهذ ، و باز من « 1 »
--> ( 1 - 1 ) - اين صفحه در « ف » نيست ( 2 - 2 ) - م : و كر جغرات بود اب از وى بالوده ( 3 ) - ب ه : غذاها ( 4 ) - ب ه : سه ، خ ( 5 ) - ب ه : دو ، خ ( 6 ) - از « ب ه » افزوده شد . م : بخورد ( 7 ) - م : قرط ( 8 ) - ب ه : صفت سفوف قرط . . . باز دارد . . . جفت بلوط كلنار و اقماع . . . از هر يك سه درم سك به غذا . . . حب الاس ده درم . . . سه دانهء . . . كه . . . بيرون كرده باشند ده درم سنك . . . جند وزن همه داروها شربت . . . تا جهار درم . صفت سفوف اسهال كهن بارد مازو . . . نار بوست از هر يكى . . . كعك بغدادى ده درم . . . از هر يكى يك درم شربت دو . . . صفت سفوف حب الرمان ديكر اسهال . . . باز دارد حب الرمان ده درم بهمن . . . بريان كرده كهربا تخم سداب تخم . . . از هر يكى يك درم شربت سه درم نافع بود . ( 9 ) - ب ه : موردانه جهار درمسنك بلوط جهار درمسنك