ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
350
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
وى و اين آماسها هم سرد بوند و هم كرم . اكر كرم بوذ نشان وى آن بوذ كه آماس بديد بوذ ببسوذن « 1 » و با گرمى و جشنكى صعب « 2 » و تب مطبقه بنير و بوذ و شهوت طعام بروذ و قى كردن بيوسته بوذ و علاج وى فصد باسليق بوذ و غذا كشكاب « 3 » بايذ با آب نار و از اول كار جهد بايذ كردن تا تب كم شوذ بدان معالجت كى مر « 3 » سؤ المزاج كرم بىمايه را كفتم و باز شكم - آرذ به آب كسنى و خيارجنبر كسنى يك بند « 4 » بكوبذ و اب بكشذ و كفك بردارذ از بس آنك بجوشانذ و ده درم سنك بشيزهء خيارجنبر بوى برافكند و ببالايذ و صافى كند و بخورذ تا شكم بيارذ ( f . 277 ) و بدانك آب كسنى را خاصيت است كى جون با خيارجنبر جمع شوذ آماسها جكر را و آن معده را بنشانذ و همه شراب « 5 » سگنكبين دارذ تا فروشكند « 6 » مايه را بقوّت سركا و جشنكى بنشانذ و « 7 » بدانك « 7 » بيماريها معده را تحليل نتوانى كردن بىآنك « 8 » داروهاء محلل و « 9 » داروهاء قابض يار كنى و تا بغايت هفت روز اب انكور كرك دهى و اب تلخه « 10 » جوشانيده و كفك برداشته با روغن باذام و شكر هر روزى بناشتا يك قدح و باز از بس يك هفته بفزائى بر وى اندكى اب « 11 » رازيانه و اندكى اب كرفس يك قدح با نيم درم سنك قرص كل تا جهارده روز برين كونه علاج كنى و اكر گرمى بجاى بوذ نكر تا آب رازيانه و « 12 » كرفس ندهى همان آب انكور « 13 » كرك و آب كسنى بس « 13 » بوذ با قرص كل و بدين
--> ( 1 ) - ب ه : و با نهيب ( 2 ) - ف : افزوده . بوذ ( 3 - 3 ) - ف : بوذ با اب نار و از اول كار جهد كند تا تب كم شوذ بدان معالجت كى من ( 4 ) - ب ه : بكيرد و ( 5 ) - ب ه : خويش كى خورد . ( 6 ) - ب ه : تا قمع كند ان مايه ( 7 - 7 ) - ف : بدان ( 8 ) - ف : افزوده . با ( 9 ) - ف : « و » ندارد ( 10 ) - ب ه : كسنى ( 11 ) - ف : « آب » ندارد ( 12 ) - ب ه : آب ( 13 - 13 ) - ف : و اب كسنى