ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
323
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
به سينه « 1 » برنهد اين ضماد صفت وى « 2 » بكيرذ آرد جو و خطمى سبيد و آب با برك و آب برك « 3 » اسبغول يا لعاب اسبغول و روغن كل دايم بدينكونه ببندذ . و كر خون برآمذن از بسيارى خون بوذ كى اندر تن بوذ « 4 » و علامت « 4 » امتلا ظاهر بوذ فصد كند از باسليق و خون بسيار بركيرذ و دارو مسهل خورذ جن مطبوخ هليله زرد و طعام كمتر خورذ ( f . 254 ) و آن ديكر علاجها كى بباب قطع ركها ياذ كردم به كار دارذ ، و اكر « 5 » نفث خون اندر « 6 » سرما بوذ علاج وى كرمتر بايذ و اين دارو بوذ صفته « 7 » بكيرذ علك شاخ و خرده « 8 » وى از هر يكى بنج درم سنك تخم كتان بريان كرده هفت درم سنك سنبل ده درم سنك سليخه بنج درم سنك قصب الذّريره ده درم سنك اشنه بنج درم سنك مر و زعفران از هر يكى شش درم سنك بسّد ده درم سنك خزميان جهار درمسنك كل سرخ دو « 9 » درم سنك اينهمه را بكوبذ و قرص كند شربتى يك مثقال بوذ بنبيذ قابض و غذا جكاوك دارذ و كندشك بريان كرده و بكرمابه اندر آيذ و بمالذ « 10 » بر سينه « 10 » روغن سوسن و موم « 11 » و شراب قابض خورد بدل آب ، و بوذ كى خون برآمذن بسرفه از رطوبت مزاج شوشه بوذ و علاج وى همين بوذ كياذ كردم و اكر بقى آيذ ببايذ نكرستن كى از كدام اندام آيذ بمعده « 12 » و داروهاء قابض مر آن اندام را برنهذ اعنى مغز و جكر و سبرز و بدان كى اعتماد بنفث خون به شراب دياقوداست « 13 » و ازين بسنده [ كنيم ] « 14 » و بربو « 15 » مشغول كردم .
--> ( 1 ) - ف : بر سينه ( 2 ) - ف : « صفت وى » ندارد . ( 3 ) - ب ه : خرفه ( 4 - 4 ) - ف : علامات ( 5 ) - ف : و كر ( 6 ) - ب ه : از ( 7 ) - ف : « صفته » ندارد ( 8 ) - ف : خوردهء ( 9 ) - ب ه : ده ، خ ( 10 - 10 ) - ف : به سينه بر ( 11 ) - ب ه : مصفى ( 12 ) - ف : افزوده . آيذ ( 13 ) - ب ه : تا دانسته باشى ( 14 ) - از « ف » افزوده شد . ب ه : كردم ( 15 - 14 ) - ف : و بباب ربو