ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
262
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
بدان آب غرغره كند يا بكيرذ حاشا و اكر نيابذ بدل وى « 1 » افتيمون كند و وذن كوهى كه ورا كاكوتى خوانند اينهمه را بجوشانذ « 2 » و صافى كند و ياره فيقرا بوى برافكند و غرغره كند و يارهء فيقرا تنها به كار داشتن اندرين علت نيك سوذ دارذ و باز از بس غرغره كردن تن باك كند بداروهاء كار و بحقنها تيز و سعوطها كرم و ماليذن روغن كرم به همان سو « 3 » كبيمارى است و اكر بدين داروها نطول كند « 4 » صواب ايذ . صفته « 3 » بكيرذ سعتر و سداب و عاقرقرحا « 5 » و وخشج « 5 » و هزار سبند و بابونه و اكليل الملك و مرزنكوش و سيسنبر اينهمه « 6 » بجوشانذ « 7 » و نطول كنذ جنانك ياذ كردم و به آخر كار سعوط كند بدان شق از بينى كبيمارى بوى است و اكر بزهره « 8 » كبك سعوط كند نيك آيذ يا زهرهى كلنك و آب مرزنكوش بكيرذ و بوى سعوط كند و بعضى كسها بجبلاهنگ سعوط [ كنند ] « 9 » جنانك بكيرند « 10 » به مقدار يك طسوج « 11 » جبلاهنگ و بسايند و به آب مرزنكوش تر كنند و بوى سعوط [ كنند ] « 12 » و اين بيمارى را « 13 » ما الاصول « 14 » با روغن ( f . 208 ) بيد انجير و ياره فيقرا نيك بوذ جنانك ياذ كردم بباب صرع و بكيرذ « 15 » بر همان شق « 16 » به دهان « 15 »
--> ( 1 ) - ف : « وى » ندارد ( 2 ) - ف : بجوشانند . ( 3 - 3 ) - ف : كه بيمارست و اكر بدين داروها نطول كند صواب ايذ . ( 4 ) - ب ه : افزوده جنانك بافتابه اندر بجوشاند باب و بطشتى اندر ريزد و كليمى بسر او اندر كيرد تا بخار ان به دو بر رود و روى او كرم كردد و خوى از وى بكشايد ، صح . ( 5 - 5 ) - ف : و خشيج ( 6 ) - ف : افزوده . را ( 7 ) - ب ه : و تكميد كند . ( 8 ) - ف : زهره ( 9 ) - از « ف » و « ب ه » افزوده شد . ( 10 ) - ف : بكيرذ ( 11 ) - ف : طسو ( 12 ) - از « ب ه » افزوده شد . ف : كند . ( 13 ) - ب ه : به آخر ( 14 ) - ب ه : دهند ( 15 - 15 ) - ف : به دهان به همان شق ( 16 ) - ب ه : بيمارى