ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
225
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
بس اكر درد سر از مايهء كرم بوذ و آن مايه از « 1 » صفرا بوذ و علامات « 2 » غلبه صفرا ظاهر بوذ اعنى كه دهانش تلخ بوذ و اين كس لاغر بوذ و سرش ببسوذن سوزان بوذ و با درد سخت بوذ و بسر اندر گرانى ظاهر نبوذ و با بىخوابى بوذ و با جشنكى بسيار بوذ و رمنده بوذ از جاى بجاى و هواى خنك را جويان بوذ و شكم وى سخت بوذ از اول شكم « 3 » فرمايد آوردن « 3 » به شراب آلو يا به شراب كل با « 4 » سقمونيا يا طبيخ هليله زرد خورد و يا خرماء هندى « 5 » و خيار جنبر و بنفشه و كل خشك و آلو خشك و ترنكبين قوى كرده بسقمونيا و غذا سباناخ دارذ و كشك جو و بناشتا بست جو خورذ با آب نار ترش شيرين و شكر و هر شبى آلو فرغار كرده خورذ بجلاب يا لعاب اسبغول و شكر و باز « 6 » بدان علاجها باز كردذ كى درد سر كرم بىمايه را ياذ كردم از روغنهاء خنك و طليها و لخلخها . و بوذ كه اين مايه خونى بوذ صفرائى و علاج وى به اول خون بركرفتن بوذ جندانى كه طاقت بود خاصه ان وقت كروى سرخ « 7 » بوذ و جشمها و علامات غلبه خون ظاهر بوذ و باز بدان علاجها باز كردذ كى مر درد سر صفرائى را ياذ كردم . باز اكر درد سر سرد بوذ و با مايه بوذ و آن مايه بلغمى بوذ نشان وى آن بوذ كه درد سر سخت نبوذ و لكن سر كران بوذ و جنان بندارذ كه ( f . 181 ) بخواب اندر روذى و علامات غلبهء بلغم ظاهر بوذ « 8 » علاج وى شكم آوردن بوذ بحبّ قوقايا « 9 » و حبّ صبر و مصطكى و ياره فيقرا و شحم
--> ( 1 ) - ف : « از » ندارد ( 2 ) - ف : علامة ( 3 - 3 ) - ف : بايذ آوردن ( 4 ) - ف : يا ( 5 ) - ف : هندو ( 6 ) - ف : « باز » ندارد ( 7 ) - ف : صرخ ( 8 ) - ف : افزوده . و ( 9 ) - ف : قوقيائى