ربيع بن أحمد الأخويني البخاري

203

هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )

و كر ان اندام كه كون وى از منى بوذ جن استخوان و اعصاب و غضاريف و « 1 » عروق الضوارب و غير الضوارب « 1 » و اغشيه و رباط نتوان بازآوردن مكر دندان جن بسال كوذكان بوذ « 2 » و ان سبب آن بوذ كه طبيعت ان مايه دندان را از منى بفك ان كوذك بنهان كرده « 3 » بوذ تا وقت حاجت بسال كودكان اندكى از ان مايه به كار برذ و دندان خرد برارذ بعاريتى « 4 » و باز ان دندان را بفكند از قبل آنكه ضعيف بوذ و دندان قوى برآرد « 5 » و هيج « 6 » باقى نماند « 7 » مايه انكاه جن آن دندان بفتد « 6 » ديكر برنيايذ و كر علاج كنى مر درشت كشتن اندام را جنان بايذ كبنرم‌كردن بوذ و بماليدن روغن و لعاب ( f . 164 ) اسبغول و دانهء آبى و آنج بدين مانذ و كر نرمى اندام را علاج كنى بدرشت كشتن بوذ بداروهاى درشت‌كننده اعنى بمازو و كزمازو و سك و قرنفل و عود و مشك و كبابه و آنج بدين ماند . و كر « 8 » علاج كنى بيرون امذن بيوند را و شكستن استخوان را بكشيذن بوذ و راست كردن اعنى مدّ و تقويم و برافكندن بند موافق با تخته و بىتخته با ضماد و بىضماد و كر علاج كنى مر وضع اندام را « 9 » اكر « 9 » دور كشته بوذ و از سبب آماس بوذ « 10 » علاج مر آن « 11 » آماس را بايذ كردن و كر تشنج بوذ بنرم كردن و سست كردن « 12 » بروغن و انج بدين ماند و اكر بسبب صلابتى [ بوذ ] « 13 » علاج بلين « 14 » بوذ و كر وضع اندام نزديك كشته بوذ

--> ( 1 - 1 ) - ف : عروق ضوارب و غير ضوارب . ( 2 ) - ب ه : كى دكر برايد ( 3 ) - ف : پنهان دارشته ( 4 ) - ف : عاريتى ( 5 ) - ف : افزوده . از همه مايه . م : از همان مايه ( 6 - 6 ) - مايه باقى نمانذ انكاه جن ان بيفتذ ( 7 ) - ب ه : از ان ( 8 ) - ف : و اكر ( 9 - 9 ) - ف : كه ( 10 ) - ف : « بوذ » ندارد ( 11 ) - ف : « آن » ندارد ( 12 ) - ف : « و سست كردن » ندارد ( 13 ) - از « ف » و « ب ه » افزوده شد ( 14 ) - « ف » و « م » : بآهن