ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
202
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
اكر از بيرون بسته آمدست بكشاذن ان بند و كر « 1 » از قبل فقار آمده بوذ آن مهره را بجاى خويش باز برى بآلتى مانندهء كلبتين و انبور كه سر وى دراز بود بكلو فرو كنى و بايان انبور باز كشى تا آن سر انبور بر مهره افتد « 2 » و بجاى باز بردش و اين ( f . 163 ) علاج مخاطره است و اكر از زوال اندامى ديكر آمذه بوذ حيله كنى و به شكل « 3 » آن اندام باز « 4 » برى تا مجرى كشاذه شوذ و اكر اين تنكى مجارى از قبل آماس آمده بوذ معالجت آماس كنى و اكر اندر جوف اين مجرى جيزى افتاذه بوذ جهد كنى و بيرون آرى و اكر كوشت افزونى برآمذه بوذ آن كوشت را كم كنى بدين مجرى بدارو و اكر اندرون بوذ « 5 » بآهن اكر از بيرون بود « 6 » . امّا اكر اندام بزركتر كردذ از مقدار خويش علاج وى بناجنبانيدن بوذ و بسته داشتن و جيزهاء سرد و خشك برنهاذن جن سبيده و سركا و آرد كشك « 7 » و اكر خردتر كشته بوذ از مقدار خويش علاج بماليدن بوذ كه آن اندام را بمالى تا سرخ شوذ و باز آب كرم بوى برريزد و باز مرهم باسليقون بوى براندايذ « 8 » يا قير « 9 » و اكر اندامى بعدد افزون آمذه بوذ بآهن علاج كنند « 10 » و بداغ و كر كرم بوذ بداروى مسهل و مجفّف « 11 » و كشنده كرمان . باز اكر اندامى كم آمده بوذ و كون آن اندام از خون بوذ جن كوشت سرخى و فربهى از همه تن لاغر كشته بوذ بهر سالى كبوذ ممكن است كه باز آيذ و بتوانذ بيرون آوردن « 12 » آن « 12 » كمى اندر ريشها
--> ( 1 ) - ف : و اكر ( 2 ) - ف : برافتد ( 3 ) - ف : و شكل ( 4 ) - ف : افزوده . بجاى ( 5 ) - ف : افزوده . و ( 6 ) - ب ه : بدارو ( 7 ) - ب ه : جو و سركه ( 8 ) - ف : براندايند ( 9 ) - ب ه : افزوده . ظ . زفتتر بود . م : زفتتر ( 10 ) - ف : علاج كند ( 11 ) - ب ه : مخدر ( 12 - 12 ) - ف : ظ . از