ربيع بن أحمد الأخويني البخاري

187

هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )

بر مايهء بيمارى و براندش « 1 » يا « 2 » بقى يا به شكم رفتن يا بادرار بول يا بادرار خوى يا به خون بينى يا به خون باسور « 3 » يا به خون حيض يا بآماسى كه بفكنذ باندامى خسيس جن ران يا بازو و « 4 » يا ساق و نشان اين كونه استفراغ آن بوذ كى آسان فروذ آيذ اين مادّت و آسان بيرون « 5 » آيذ و بيمار آسانى يابذ و منفعت و بوذ كى بوقت بحران نبوذ و نه ببيماريهاء تيز و هم راحت يابذ خداوند بيمارى بوى . و اما آن استفراغ كه زيان دارذ ان بوذ كى « 6 » بوقت بحران بذ بوذ و به روزى بذ و اين آن بوذ كه طبيعت بيمار شتاب كند و دست نايافته بر بيمارى و نضج ناافتاذه از عجز و [ طاقت نايافتن بر مايه بيمارى ] « 7 » جهد كند و مواد را از تن بيرون اندازد « 8 » اندكى و باقى بماند و آن باقى باز دست يابذ بر طبيعت بيمار و قوّت ساقط شوذ . يا نه بوقت بحران بوذ و نه بيمارى تيز و اين دو كونه بوذ يك كونه جنانك استفراغ غريب نبوذ و طبيعى بوذ و لكن بكميّت طبيعى نبوذ جن شكم رفتن كه يا بسيار آيذ يا ببارهاء بسيار آيذ « 9 » يا بكميّت طبيعى بوذ و لكن بكيفيت طبيعى نبوذ جن بصاق زرد و كنده و اسهال لذّاع ( f . 153 ) و بول « 10 » سياه يا بهر دو هم بكيفيت و هم بكميّت برون آمذن وى نه طبيعى بوذ جن برون آمذن خون از شوشه يا بمجرى بول يا كرم از « 11 » امعا و ريك از كرده اينك حال « 12 » استفراغ ازين « 13 » كونه بوذ .

--> ( 1 ) - ب ه : از تن ، صح ( 2 ) - ف : « يا » ندارد ( 3 ) - م : ناسور ( 4 ) - ف : « و » ندارد ( 5 ) - ف : برون ( 6 ) - ف : كى يا ( 7 ) - از « ف » افزوده شد . در اصل ( با كلماتى كه بعدا بدان افزوده شده است ) : و بىطاقتى و نايافتن دست بر مايه بيمارى ( 8 ) - ف : بيرون آرذ ( 9 ) - ف : « آيذ » ندارد ( 10 ) - ب ه : لذاع و ( 11 ) - ف : « از » ندارد ( 12 ) - ف : « حال » ندارد ( 13 ) - ف : بدين