ربيع بن أحمد الأخويني البخاري

176

هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )

از قبل آنك « 1 » حركت ارادى عضلها را « 2 » بجنبانذ و زيشان استفراغ افتد « 3 » و همه احشا بجنبد و زيشان استفراغ افتذ « 3 » و مفاصل بجنبد بسيار و باحتكاك « 4 » يك بديكر استخوانها كرم گردند و آن گرمى « 5 » مر حرارت غريزى را « 5 » بفزايذ جن معتدل بوذ . باز جن بسيار بوذ تحليل كند و تن سرد كردذ « 6 » و جن سخت بسيار نبوذ ( f . 144 ) و لكن از اعتدال كذشته بوذ سبب كردذ مر بيماريهاء گرم را و جن حركات از اعتدال بكدرذ تن مانده كردذ « 7 » وز « 8 » بهر اين بوذ اين ماندكى كه رطوبات كه اندر مفاصل‌اند و مغيّرند و حركت را نقصان بديرد « 9 » و بهر بيوندى از مفاصل رطوبتى بوذ تنك آن را بلغم تفه خوانند تا آن رطوبت معتدل بوذ بقوام و معتدل بوذ بقلّت و كثرت « 10 » كى « 11 » آن « 11 » حركات مفاصل نيكو بوذ باز جن تنك شوذ اين رطوبت اين كس را حالى بديد آيذ كو را « 12 » اعيا خوانند و اين اعيا يكى تعبى بوذ جنانك كفتم و يكى مرضى و اين بجاى ديكر ياذ كنم هم بدين كتاب و اين اعيا سه كونه بوذ « 13 » و يكى را « 14 » اعيا تمدّدى خوانند و اين آنكاه بوذ كه حركت بسيار بوذه بوذ و لكن قوى نه‌بوذه بوذ و رطوبات كم كشته بوذ [ و مفاصل كرم

--> ( 1 ) - ف : « كه » ندارد ( 2 ) - ف : « را » ندارد ( 3 - 3 ) - ف : ندارد ( 4 ) - ب ه : اصطكاك ( 5 - 5 ) - ف : حرارت را عزيزى ( 6 ) - ف : كند ( 7 ) - ب ه : و رطوبات اصلى نقصان بد . . . م : رطوبات اصلى نقصان بذيرد . ( 8 ) - ف : و از ( 9 ) - ف : پذيرند ( 10 ) - ب ه : حالى باشد باشد مردم را نيكو چون باذ كم كرد حالى بديد ايد كى آن را اعيا كويند ، صح . ( 11 - 11 ) - ف : از ( 12 ) - ف : كه آن را ( 13 ) - ب ه : ظ . يكى قروحى بود و ان‌چنان بود كى اكر دست بر وى نهى يا حركتى كنى . . . بايد چنانك از قرحه يابند و سبب ان فضله رقيق بود بسيار . . . كى اندامها را كرم كند و كوشت و بيه را بكدازد و اندر نواحى بوست براكنده كند و اكر اين فضله بسيار تر بود سرما اندر بشب مىيايد . . . . بسيار بود لرزه و تب تولد كند و علاج آن اندر ابزن نشستن . . . و روغن . . . لطيف . . . باب . . . و كشك . . . و قليه . . . و ماش . . . . . ( 14 - 12 ) - ف : ندارد