ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
177
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
كشته بوذ و ديكر اعيا قروحى خوانند و اين انكاه بوذ كه مفاصل كرم كشته بوذ ] « 1 » و لكن رطوبات نقصان نيافته « 2 » از قبل آنك حركت « 2 » بوذه بوذ و اندكى بوذه بوذ و دراز آهنگ نبوذه بوذ ، و سديكر « 3 » اعيا ورمى خوانند و اين انكاه بوذ كمفاصل گرم كشته بوذ و رطوبات نقصان يافته بوذ و اين آن هنكام بوذ كى حركت هم قوى بوذه بوذ و هم درازآهنك و اين هر سه اعيا را علاج دكر « 4 » كونه بوذ . اما اعيا تمدّدى را خواب بايذ و به آب اندر آمذن و اعيا قروحى را روغن كل « 5 » ماليدن يا روغن بنفش يا جيزى جنانك صورت حال واجب كند اكر بتابستان بوذ سرد كرده بايذ ماليذن و كر بزمستان بوذ كرم كرده بايذ ماليذن و باز اعيا ورمى را هم خواب بايذ و هم به آب اندر آمدن و هم روغن ماليذن و اعياها اعراض صحت بوند و اعراض مرض بوند اكر سبب اعيا رنج بوذه بوذ اين اعيا باشد كمن ياذ كردم و كر « 6 » بىرنج اين اعياها بديد آيذ انكاه اعيا مرضى باشذ و سبب يا كثرت اخلاط بوذه بوذ يا رداءت « 7 » ( f . 145 ) اخلاط يا هم ردّاءت « 7 » و هم كثرت آنكاه « 8 » آن اعيا را كه از كثرت اخلاط آمذه بوذ تمدّدى خوانند و آنك از رداءت « 7 » اخلاط آمذه بوذ قروحى « 9 » و آنك « 9 » از هر دو آمده بود ورمى خوانند جه ماننده بوذ درد اين اعياها به درد تمدّد يا به درد قرحه يا به درد آماس و كوذكان خرد را كاواره « 10 » جنبانيدن رياضت بوذ . اكنون بسنده كنم ازين باب و سكون « 11 » و منافع وى ياذ كنم « 11 » .
--> ( 1 ) - از ف . افزوده شد . م : و مفاصل كرم نكشته بود و ديكر اعياء ظاهر كويند و اين آن بوذ كى از روات اخلاط آيذ يعنى هم از كثرت و هم از سبيل ردات و اين آنگاه بود كى مفاصل كرم كشته شود . ( 2 - 2 ) - ف : بوذ از قبل آن حركت قوى ( 3 ) - ف : را ( 4 ) - ف : ديكر ( 5 ) - ف : كل بايذ ( 6 ) - ف : و اكر ( 7 ) - اين كلمه « در اصل » به ترتيب بدين صورتها نوشته شده است : ردءآت . ردات . راءدت . و در « ف » و « م » : بدين شكل : ردات ( 8 ) - ف : آنكه ( 9 - 9 ) - ف : خوانند و اكر ( 10 ) - ف : كاهواره ( 11 - 11 ) - ف : ياذ كنم و منافع وى