ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
169
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
بنشانذ « 1 » و كرمازدكى را نيك بوذ و ديكر منفعتى نيست ازو جه معده را ضعيف كرداند « 2 » و استسقا آرذ . فامّا جلّاب نيك بود مر بر و سينه را و بيماريهاء كرم را كه بدين جايها بوذ و نيك معين است مر برآوردن نفث را « 3 » و نضج افكندن مران مواد را كه محتقن « 4 » كشته بوذ و مر تندرستى را نكاه دارذ و معده را قوى كند و از بيش طعام و سبس طعام به كار داشتن او منفعت « 5 » كند فامّا سكنگبين بناشتا به بوذ و سكنكبين مر بر و سينه [ را ] « 6 » نشايذ و هنيز كفتهاند كه « 7 » معده را ضعيف كند . باز جالينوس « 8 » بسيار بستايذ « 8 » مر سكنكبين را و كويذ معده را زيان ندارد . فامّا سكنگبين ساذه بوذ و بزورى بوذ ساذه مر معده « 9 » ضعيف را كى « 9 » ضعف او از سردى بوذ زيان دارذ و معده كرم را زيان ندارذ و سكنكبين بزورى معده سرد را زيان [ كمتر ] « 6 » دارذ و منفعت و مضرّت او برابر صنعت او بكردد جه سكنكبين از شكّر « 10 » كنند وز انكبين « 10 » كنند و هنيز با سركاى بسيار ( f . 139 ) بوذ « 11 » و كم سركا بوذ و بسيار سركا آن بوذ كه يك من شكر را نيمن سركا بوذ و انكبين نيز « 12 » هم بدين قياس بوذ « 12 » به زمين عراق و بهواى كرم شكرى بهتر بوذ و به زمين سردسير و بهواء خنك انكبين بهتر بوذ و عبدوس مىكويد ببيماريهاء تيز خاصه صفرائى شكرى به بوذ و ببيماريها بلغمانى انكبين به بوذ و منافع اين شراب بسيار است اكر تمام بكويم « 13 » يك دفتر
--> ( 1 ) - ف : بنشانند ( 2 ) - ف : كند ( 3 ) - ب ه : و جلا دهد ( 4 ) - ف : محقن ( 5 ) - ب ه : بشايد ( 6 ) - از « ف » و « ب ه » افزوده شد . ( 7 ) - ف : « كه » ندارذ ( 8 - 8 ) - ف : بستايذ بسيار ( 9 - 9 ) - ف : را كه ضعيف بود و ( 10 - 10 ) - ف : و انكبين ( 11 ) - ف : كنند ( 12 - 12 ) - ف : به همين قياس بود بوذ و . ب ه : افزوده . و كم سركه ده ستير سركه و يكمن شكر ، صح ( 13 ) - ف : است كه اكر تمام ياذ كنم