ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
170
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
[ ببايذ ] « 1 » و لكن از جمله منافع اندكى بكويم . اخلاط غليظ را باريك « 2 » كند و لزوجت ببرذ و باك كند مر معده را و جكر « 3 » و سبرز « 3 » و شوشه را « 4 » و امعا را از اوساخ غليظ لزج وز اخلاط تيز كرم وز اخلاط عفن و آن ديكر اخلاط را « 4 » نكاه دارذ تا غليظ و لزج و عفن و تيز نكردذ و سدّه بكشايذ و ادرار كند و مجارى [ بول ] « 5 » و اجواف عروق را باك كند و اورام احشا را « 6 » بنشانذ اكر ورم كرم بوذ يا سرد و كر به اول « 7 » بوذ يا به آخر آمذه بوذ « 7 » جلى كنذ و باك كند و لكن « 8 » به اول « 9 » بيش « 8 » سركا بايذ و به آخر ورم كه مده كرده بوذ كم سركا و هم تبها عفنى را موافق بوذ هم به اول و هم بوقت انتها و هم بوقت انحطاط و سكنكبين سفر جلى شايسته بود مر ناقهان را و آنكسها را كه معدهى ايشان ضعيف بوذ و احشا ايشان و خواهند تا قوى كردذ و سكنكبين عنصلى نيك شايسته بوذ مر بيماريها مغز سر را و صرع را و فالج « 3 » و سكته را و اماس « 10 » رحم را و جن مسهل كند بسقمونيا اسهال كند مر صفرا « 3 » و بلغم « 3 » و معده را نكاه دارذ از غايلة سقمونيا و كر مركب كند با افتيمون « 11 » جنانك بيست درم سنك سكنكبين را بنج درم سنك افتيمون سوذه برفكند « 12 » سودا آرذ و نكاه دارد از كرمى « 13 » افتيمون و كر به همين مقدار سكنكبين « 14 » بر « 14 » دو درم سنك صبر برافكند خلط لزج فروذ آرذ بلغمى و « 15 » سودايى « 15 » . فامّا ( f . 140 ) بزورى نشايذ مكر باستسقا لحمى يا زقّى « 16 » و بوذ كه طبلى را بشايد نيز « 17 » و كر
--> ( 1 ) - از « ف » و « م » افزوده شد . در اصل : بيايذ ( 2 ) - م : تنك ( 3 ) - ف : افزوده . را ( 4 - 4 ) - ف : ندارذ ( 5 ) - از « ف » و « ب ه » افزوده شد . ( 6 ) - ف : افزوده . را ( 7 - 7 ) - ف : آمذه بود يا به آخر ( 8 - 8 ) - ف : بيشتر ( 9 ) - ب ه : ورم ( 10 ) - ب ه : و امراض ( 11 ) - ف : بافتيمون ( 12 ) - ف : برافكنذ ( 13 ) - ف : بكرمى ( 14 - 14 ) - ف : بوذ و ( 15 - 15 ) - ف : صفرايى ( 16 ) - ف : زقى يا لحمى ( 17 ) - ف : را نيز بشايذ