ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
163
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
بطعم شيرين بود و جرب بوذ و بقوام معتدل بوذ ( f . 134 ) و ببوى خوش بوذ و اكر بر ناخن يا بر آينه بجكانى همجنان بايستد و بماند و نكسترذ و اكر « 1 » اندر سكّرهاى كنى « 2 » دير به حال خويش بمانذ و انكاه اندكى ازو سطبر كردذ و باقى آب كردذ و هر دو برابر بوند و اين جانور كشير ازو جوشند « 3 » جوان بوذ و آبستن نبوذ وز « 4 » جماع دور بوذ و تندرست بوذ و تمام كوشت بوذ و حال هضم طعام وى قوى بوذ و نشان وى « 5 » آن بوذ كسركين او بقوام بيوسته بوذ نه « 6 » تنك بوذ و نه سخت « 7 » و علف معتدل داذه بوندش و « 8 » ديكر نشان بر ستوذكى شير آن بوذ كجن ورا « 9 » عج زنى « 9 » مستكه زوذ برآيد و بسيار و دوغ وى معتدل بوذ بقوام و جرب و كر معالجت كنى بدين شير جنان بايذ كى غذا ان حيوان موافق علاج « 10 » بوذه بود و بعرض غذا [ سه ] « 11 » شير خورند يكى شير كاو و جنان بايذ كه اين شير برين صفت بوذ كمن ياذ كردهام « 12 » تا شايسته بوذ مر نكاه داشتن تندرستى را و خاصه جن اين كس كشير مىخورذ قوى بوذ و شير كاو معتدلتر بوذ از شير ديگر حيوانات « 13 » و از شير زنان و دوغ تازهء وى ممسك بوذ و مطفى « 14 » و بيماريهاى صفراوى « 14 » را ، باز ماست و بخاصّه آب وى مليّن بود مر شكم را و مطفى بوذ مر صفرا را و ترف وى سرد بوذ و خشك و رحبين وى ضعيف بوذ و نابكار و فلّهء وى « 15 » بذكوار بوذ و جغرات بهتر از ماست بوذ « 16 » .
--> ( 1 ) - ف : و كر ( 2 ) - ف : افزوده . و بزنى ( 3 ) - ف : دوشند ( 4 ) - ف : و از ( 5 ) - ف : او ( 6 ) - ف : افزوده . سخت ( 7 ) - ف : افزوده . سطبر ( 8 ) - ف : « و » ندارذ ( 9 - 9 ) - ف : بشيرزنه بزنى . در « ب ه » بجاى « عج » نوشته است : نفخ ( 10 ) - ب ه : بيمار ( 11 ) - از « ف » افزوده شد . در اصل كلمهاى محو شده است . ب ه : افزوده . ان بيمار و درين نوع سه كونه م : و مر غذا را جند نوع شير خورند ( 12 ) - ف : ياذ كردم ( 13 ) - ف : حيوان ( 14 - 14 ) - ف : مر بيماريها صفرايى ( 15 ) - ف : او ( 16 ) - ب ه : ديكر شير زنان بود غذاء كودكان را و استقصا بيشتر بدين شير بايد كرد از انك كودك دايم خورد بايد كى معتدل و شايسته باشد و سه ديكر شير .