ربيع بن أحمد الأخويني البخاري

160

هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )

جاهى « 1 » خوش و آب باران جن بطعم « 2 » خوش بوذ نيز نيكو بوذ الا كه زوذ ببوسذ و بيماريها عفنى آرذ و بتر از همه آب بطايح بوذ و اين آب غليظ بوذ و آماس شكم آرذ و سبرز بياماسذ و آن آب كى از كوه فروذ آيذ « 3 » و بسايه اندر بود و بسيار نبود « 3 » ميان وى و ميان آن برفها كى ازو كداخته بوذ و كوهر اين آب نيز غليظ بوذ و مانندهء آب بطايح بوذ الا انك اين آب به بوذ « 4 » از اب زغار كند و بطايح « 4 » ، و بطايح بتازى آبى بود بزرگ و ايستاده جن آب سبيد ماشهء بخارا و اين سبيد ماشه ( f . 132 ) اب كيريست « 5 » بدر بخارا « 5 » كى بوى كشتى كار كند . فاما « 6 » آب شور و تلخ خوردن را نه‌شايذ بهيج روى و گر « 7 » خورده آيذ شكم فروذ آيذ به اول و به آخر شكم بگيرذ و كر « 7 » ضرورت افتذ « 8 » به خوردن آب شور صلاح اين آب ان بوذ كه سبويها « 9 » نو آرند و خنبهاء نو و اين آب را بدان سبويها « 10 » و خنبها اندر كنند تا بجكد و از جكيذه وى بخورند يا كل خوش و كلوخ خوش بدان آب اندر كنند و باز ببالايند و بخورند وز « 11 » بر اين اب غذاهاء جرب خورند . فامّا هر جند اب ستوده بوذ جن كرم بوذ دير « 12 » فروذ ايذ و هضم تباه كند و قراقر افكند و نفخ و كر « 7 » بسيار خورده آيذ باستسقا افكنذ . باز اكر تيره بوذ سدّه كند و بتبها افكند يا باستسقا و خاصه انكاه كهم تيره بوذ و هم كرم . باز آب سرد معده را بطعام اندر ارذ و هضم را يارى كند و اخلاط را نكاه دارذ « 13 » تا تباه نشوذ و از تبهاء محرقه نكاه دارذ و بوقت « 14 » تب تيز علاجى

--> ( 1 ) - ف : افزوده . بوذ ( 2 ) - ف : بر طعم ( 3 - 3 ) - ف : و بسيار نبوذ و بسايه اندر بوذ ( 4 - 4 ) - ف : و ازاب زعار كند . ( 5 - 5 ) - ف : ببخارا ( 6 ) - ف : و اما ( 7 ) - ف : و اكر ( 8 ) - ف : آيذ ( 9 ) - ف : سبوها ( 10 ) - ف : سوبا ( 11 ) - ف : و از ( 12 ) - ف : ديرتر ( 13 ) - ف : نكه دارذ ( 14 ) - ف : و وقت