ربيع بن أحمد الأخويني البخاري

161

هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )

بوذ عظيم و آب كسرد بوذ يا از هواى خنك بوذ يا از برف و يخ اكر برف بر كوه باك افتاذه بوذ يا بر سنك و زمى « 1 » آنكاه اين برف را اكر باب اندر افكنند « 2 » يا آب را « 3 » بجامه‌اى اندر كنند و به زير برف بنهند هر دو يكى بوذ باز اكر برف بر زمين تلخ و شور افتاده بوذ آب را بر وى بايذ نهاذن و جنين برف را « 4 » اندر آب نبايد فكندن « 4 » و حال يخ نيز هم برين مثال بوذ اكر يخ از آب خوش ستوذه بسته بوذ اكر اين يخ را به آب اندر افكنى « 5 » يا آب را اندر وى « 6 » نهى هر دو يكى بوذ باز اكر يخ از آب تباه بسته بوذ آب بر وى بايذ نهاذن و او را « 7 » اندر اب نبايذ فكندن « 7 » باز اكر برف و يخ نيكو بوذ و آب بذ ، برف و يخ را باب اندر بايذ نهاذن و اب يخاب و يخ بسيار نبايذ خوردن جه معده را بشكنجد « 8 » و مزاج معده را تباه كند « 8 » و اكر اندر معده اخلاط غليظ يابد بفسرانذ ( f . 133 ) مكر مزاج معده كرم بوذ يا اندر وى اخلاط صفرائى « 9 » بوذ . « 10 » و محل « 11 » ربّها قابض يعنى ربهاء ميوها قابض و جز قابض ماننده بوذ باغذيهء دوائى « 10 » باز ان شراب كهم شراب بوذ و هم غذا اعنى شير و مى اختلاف بسيار بديرذ بحسب آن اشخاص كه شير ازيشان آيذ و بحسب انواع حيوانات و بحسب آن ميوه كه شراب ازو « 12 » كرده بوند اعنى ميويز و انكور و

--> ( 1 ) - ب ه : . . . خوش‌بوى و خاك خوش‌بوى و از خاشاك دور باشد ، صح . م : خوش‌ناك وز خاشاك دور بود . ( 2 ) - ف : فكنند ( 3 ) - ف : افزوده . يا ( 4 - 4 ) - ف : به آب اندر نبايد افكندن ( 5 ) - ف : فكنى ( 6 ) - ف : بوى اندر ( 7 - 7 ) - ف : به آب اندر نبايذ افكندن ( 8 - 8 ) - ف : و تباه كند مزاج او را ( 9 ) - ف : صفراوى ( 10 - 10 ) - ف : باب فى ذكر الانبذه ( 11 ) - ب ه : ظ . و ربوب و فاكهة قابض را و غير قابض را همين محل بود و اغذيه دوائى را نيز . فى نسخه آخر ( 12 ) - ف : از وى