ربيع بن أحمد الأخويني البخاري

159

هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )

آب باران بوذ و ديكر اب جشمها و سديكر اب « 1 » روذها و جويها « 1 » و اين آب روذى دو كونه بوذ يا از جشمها بوذ يا از بارانها و برفها « 2 » و جهارم اب درياها بوذ تلخ و شور و زعاق ( f . 131 ) و آب باركينها و بطايح و اوزها و بنجم آب جاهى و اين آب جاهى خوش بوذ و شور بوذ و تلخ بوذ . و بهترين آبها آن بوذ كه بطعم عذب بوذ و اندكى شيرينى دارذ و برنگ سبيد بوذ و بقوام معتدل « 3 » و روشن و اكر تيره بوذ جن بنهند زوذ روشن كردذ و تنك بوذ و به وزن سبك بوذ و ببوى خوش بوذ و اين روذ كه اين آب اندر وى « 4 » ايذ برابر آفتاب بوذ رفتن وى و بهتر آن بوذ كى از مشرق سوى مغرب روذ و كوهى بازدارنده نبوذ شعاع آفتاب را ازين آب و بسيار فرسنكها رفته بوذ و بسيار نبوذ و تيزرو بوذ و بر سنك‌ريزه روذ يا بر ريك يا بر خاك خوش و طعم هيج‌جيز ورا غلبه نكند و زوذ سرد كردذ و كرم كردذ و جن خورده شوذ زوذ فروذ آيذ و قراقر نكند و باد نيفكند « 5 » و پرتام نكند « 6 » و درد شكم نكند و جن بخورى تشنكى زوذ نشانذ و هر جند بسيار خورده آيذ كزند نكند مكر معده وى « 7 » ضعيف بوذه بوذ و سرد و جن آب بدين صفت بوذ دليل بوذ « 8 » بر لطافت جوهر « 9 » و اعتدال مزاج « 10 » وى وز « 10 » بس اين اب بنيكى « 11 » اب جشمها بزرگ بوذ و جنان بايذ كه « 12 » هم برين صفت كى ياذ كرديم « 12 » و طعمى ديكر ندارذ وز « 13 » بس اين اب آب

--> ( 1 - 1 ) - ف : جويها و روذها ( 2 ) - ف : افزوده . كه بكذازد ( 3 ) - ف : افزوده . بوذ ( 4 ) - ف : « اندروى » ندارد ( 5 ) - ف : نفكند ( 6 ) - « ف » و « م » : « و پرتام نكند » ندارد ( 7 ) - ف : « وى » ندارد ( 8 ) - ف : « دليل بوذ » ندارد ( 9 ) - ف : افزوده . وى ( 10 - 10 ) - ف : او و از ( 11 ) - ف : بنيكوى ( 12 - 12 ) - ف : بر همين صفت بوذ كه ياذ كردم ( 13 ) - ف : و از