ربيع بن أحمد الأخويني البخاري

140

هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )

آميختكى اين كوشتها باجسام مختلف و از بس اين كوشتها تنه شرايين « 1 » وز بس تنه شرايين « 1 » ركهاء ناجهنده ، باز اكر قياس كند ان اندامها « 2 » را [ كى ايشان « 3 » سردتر باشند « 3 » از بوست كف دست كويند از همه سردتر بلغم است و از بس بلغم موى بوذ و باز استخوان وز « 4 » بس استخوان غضروف اعنى نرم‌استخوان و از بس غضروف رباط و از بس رباط غشا وز « 4 » بس غشا وتر وز « 4 » بس وتر نخاع وز « 4 » بس نخاع دماغ اعنى « 5 » مغز سر آن جسمى « 5 » سبيد كى ورا مغز كويند « 6 » و جن بنكرى هركدام اندام را كى از خون بهره بيش « 7 » امذست ان اندام بمزاج كرم‌ترست « 7 » و هركدام اندام را « 8 » كبهره از بلغم « 8 » بيش آمذه است ان اندام بمزاج سردترست ( f . 117 ) و هركدام اندام را كى « 9 » اين دو خلط برابر آمذه بوذ ان را معتدل خوانند ميان كرمى و سردى و كر ميل دارذ « 10 » بيكى « 10 » ازين دو كيفيت به دو منسوب كنندش و جن قياس كنند اندامهاء مفرده را « 11 » با بوست كف دست بترى كويند از همه ترتر فربيهى « 12 » است و باز كوشت دماغ و باز كوشت نخاع و باز كوشت « 13 » شوشه و جگر « 13 » و باز كوشت سبرز و باز كوشت « 14 » كرده و باز كوشت عضله و جن قياس كنند اندامهاء مفرده را با بوست كف دست به خشكى كويند از همه خشك‌تر

--> ( 1 - 1 ) - ف : ندارد ( 2 ) - ب ه : ان اندامها يعنى اندامهاء مفرده ( 3 - 3 ) - ف : سردترند ( 4 ) - ف : و از ( 5 - 5 ) - ف : جسم ( 6 ) - ف : خوانند ( 7 - 7 ) - ف : بوذه است ان اندام كرم‌ترست بمزاج ( 8 - 8 ) - ف : كه از بلغم بهره ( 9 ) - ف : « كى » ندارد ( 10 - 10 ) - ف : به خشكى تنكى ( 11 ) - ف : « را » ندارد ( 12 ) - ف : فربهى ( 13 - 13 ) - ف : جكر و شوشه ( 14 ) - ف : « كوشت » ندارد