دماغ يا از بسيارى رطوبت بيضى و سطبرى وى و تيركى وى يا از سياهى لون طبقهء قرنى « 1 » كسياه بوذ ، و اما زرفت جشم را سبب ضدّ اين اسباب بوذ يكى بسيارى رطوبت جليدى و بسيارى صفا وى اعنى روشنى و ديكر بسيارى روح باصره « 2 » و تنكى وى « 3 » و روشنى وى يا اندكى رطوبت بيضى و روشنى و تنكى وى « 3 » و از لون طبقهء قرنى « 1 » كى ازرق بوذ يا از وضع رطوبت جليدى كنهاذه آمذه بوذ بسوى بيرون ، و اما ميش‌جشم و سرخ‌جشم آنكاه بوذ كى اين اسباب آميخته آيذ و اندر باب معالجت دانستن اين بسيار « 4 » فايده ندهذ و لكن از بهر آن ياذ كرده آمذ تا سنّت متقدمان كار بسته آيذ . و نيز كفته‌اند كى اكر جشم بزرگ آيذ و ديدار وى تمام بوذ دليل بوذ بر بسيارى مادت و اعتدال مزاج وى و « 5 » قوام او و « 5 » قوت طبيعت و با همين « 6 » اكر حال ديدار اندكى باشد « 6 » دليل بود بر بسيارى مادّت و ناموافقى مزاج او و ضعف طبيعت ، و اكر جشم خرد بوذ و ديدار تمام آرذ دليل بوذ بر اندكى مادّت و اعتدال مزاج او و قوام او و قوّت طبيعت ، و اكر خرد بود و ديدار اندكى « 7 » دليل بوذ بر اندكى مادّت و ناشايستكى مزاج او « 8 » و سطبرى « 8 » و تنكى و ضعف طبيعت ( f . 105 ) . و نيز اكر از دور ببيند وز « 9 » نزديك نه‌بيند دليل بوذ بر بسيارى روح باصره « 10 » و غلظ قوام وى و كدورت لون وى « 11 » و جن از نزديك نيكو بيند و از دور دشوار بيند دليل بوذ بر كمىّ روح باصره « 10 » و رقّت قوام او و « 12 » صفاى لون او .

--> ( 1 ) - ب ه : عنبى ، خ م : عنبى ( 2 ) - ف : باصر . م : ناظره ( 3 ) - ف : « وى » ندارد ( 4 ) - ف : « بسيار » ندارد ( 5 - 5 ) - ف : قوت او ( 6 - 6 ) - ف : حال ديذار اندكى آرذ . ب ه : ظ . و مادت بسيار ، صح ( 7 ) - ف : آرذ ( 8 - 8 ) - ف : بسطبرى ( 9 ) - ف : و از ( 10 ) - ف : باصر ( 11 ) - ف : او ( 12 ) - ف : وى