ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
126
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
و همجنين بوند بعضى « 1 » از حيوانات و از مردمان جنان باشند كى بشب نيكو ببينند و بروز كمتر بينند « 1 » از حيوانات جن بوم و از آدميان « 2 » جن آنكسها « 2 » كى ايشان را روز كور خوانند و اين از قبل كمىّ روح باصره « 3 » بوذ و صفاء او يا از فراخى تقب عنبى ، يا بر ضدّ اين بوذ جنانك بروز نيكو ببيند « 4 » و بشب كمتر « 5 » ، از حيوانات همان و از مردمان همان بخاصه [ آنكس كه حدقهء وى سياه بوذ و از حيوانات جن زاغ و از آدميان جن ] « 6 » شب - كوران و اين « 7 » از بسيارى روح باصره « 3 » بوذ « 8 » و غلظ وى و تنكى ثقب عنبى « 9 » و بعضى از حيوانات و از « 10 » مردمان جنان باشند كى هم بشب نيكو ببينند « 11 » و هم بروز ، از حيوانات جن كربه و كرك و اسب وز « 12 » آدميان ازرق جشمان و سبب اين بسيارى روح باصر بوذ و صفا « 13 » و اعتدال ثقب عنبى « 14 » و بعضى از حيوانات « 15 » بشب تاريك نبينند و نه بروز روشن « 16 » جن شرزقه « 17 » كبوقت آفتاب - فروشذن بيند تا « 18 » ان وقت كى شفق فروروذ و « 19 » جن شفق فرو شذ نبيند و « 20 » جن آفتاب برآمذ بيش نبيند ، و بعضى از مردمان همجنين باشند كنه از دور نيكو « 21 » بينند و نه از نزديك و سبب اين قلت روح باصره « 3 » بوذ و غلظ او « 22 » ، و
--> ( 1 - 1 ) - ف : ندارد . ( 2 - 2 ) - ف : آنان ( 3 ) - ف : باصر ( 4 ) - ف : بيند ( 5 ) - ب ه : جون . . . و . ( 6 ) - از « ف » افزوده شد . ( 7 ) - ف : « اين » ندارد ( 8 ) - ف : افزوده . اين حال ( 9 ) - م : ثقب عنبى تنك بوذ . ( 10 ) - ف : « و از » ندارد ( 11 ) - ف : بينند ( 12 ) - ف : و از ( 13 ) - ب ه : وى ( 14 ) - ف : افزوده . بوذ . ب ه : كى بفراخى و تنكى معتدل بود ( 17 - 15 ) - ف : نه بشب تاريك بينند و نه بروز روشن چن بوقت سحرفه ( 16 ) - ب ه : ظ . و سبيدهدم و شبانكاه نيك بينند از ان باشد كى روح باصره ضعيف باشد و ثقب عنبى سخت نامعتدل و ازين حيوان انج ظاهرتر است . م : سبيدهدم و شبانكاه ببينند و بس و بديكر وقتها نبينند از ان بود كى روح ناظره ضعيف بود و ثقب عنبى نامعتدل بود وزين حيوانات ظاهرتر . ( 18 ) - ف : بيند يا ( 19 ) - ف : « و » ندارد ( 20 ) - ف : افزوده . بوقت سپيدهدم تا بدان وقت كه آفتاب برآيد نبيند . ( 21 ) - ف : « نيكو » ندارد ( 22 ) - ف : وى