ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
52
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
حجاب ديافرغما و مر آن جايكاه را حس دهذ و حركت و باز اين زوج رابع خاصه مر حنك را حس دهذ و حركت و زوج بنجم به دو باره كردذ بهرهى اول از سوى كوش آيذ و كوش را حس شنوائى دهد و آن بهرهى دوم سوى رخ آيذ و رخ را حس و حركت دهذ و زوج ششم بسوى حلق آيذ و زفان و يك بهره ازين زوج بسوى « 1 » اآن عضلها آيذ كى فك را بجنبانذ و ديكر بهره ازين زوج ششم سوى « 2 » كردن آيذ و آنجا بهرههاء بسيار شوذ « 3 » و مر گردن را و آن جايكاهها را حس دهذ و حركت و يك بهرهء ديكر هم ازين زوج تمامتر سوى سينه فروذ آيذ و سوى « 2 » معده و امعا « 4 » و اين جايها را حس دهذ و حركت و يك بهره ازين بهرهء آخرين بسوى كلو باز كردذ و او را خداوندان تشريح العصب الراجع الى فوق خوانند و اين عصب « 4 » بخشيده شوذ ببهرهاء بسيار ، بعضى بسوى حنجره آيذ و « 5 » ورا حس و حركت دهذ « 5 » و بعضى بسوى دل فروذ آيذ و ورا « 6 » حس دهد و بعضى بمرى آيذ و فم معده و بعضى از و « 7 » بسوى سبرز روذ و بسوى جكر و بيوسته شوذ بدان بهرهء زوج ثالث و همه احشا را حس دهد اعنى امعا را و گردها را و مثانه را « 8 » و زوج سابع را منشا « 9 » از بس همه ازواج بوذ به نزديكى مهرهى كردن و به دو قسم شوذ يك قسم بسوى زفان آيذ ( f . 45 ) و يك قسم ديگر بسوى حنجره و كام و آن جايكاه را حس دهد و حنجره را حركت . اكنون آغاز كنم آن اعصاب كى از نخاع آيذ و از خرزات عنق و اضلاع و خرزات قطن و استخوان بهناگاه و استخوان عصعص ، كفته بوذيم « 10 » بباب استخوانها كى مهره كردن هفت مهره است و مهرهى بشت و بهلو دوازده مهره بوذ و مهره تهىگاه
--> ( 1 ) - ف : سوى ( 2 ) - ف : بسوى ( 3 ) - ف : شوذ بسيار ( 4 ) - ف : را ( 5 - 5 ) - ف : او را حس دهد و حركت . ( 6 ) - ف : و او را ( 7 ) - ف : « ازو » ندارد ( 8 ) - ف : « را » ندارد ( 9 ) - ف : منشاء وى ( 10 ) - ف : كفتهام