طبيعت را روان مىكند و نشستن در آن آب و حقنه كردن همين خاصيت دارد و آبى كه از معدن شب يعنى زاج آيد به عكس نشادر حابس است و تدبير آبهاى غليظ برين نحو مىتواند بود كه بجوشانند تا ثلث بماند كه نفخش كم مىشود و زود از معده منحدر مىشود فاضل خجندى در تلويح كه يكى از مصنفات اوست در باب حفظ صحت در فصل كيفيت آب عبارتى كه ترجمهء آن اينست بيان نموده كه جوشانيده شدهء از آب بنا بر آنچه شهادت داده‌اند علما كم نفختر و زودتر از معده مىكذرد و جاهلان از معالجين كمان مىكنند كه بسبب جوشانيدن آب اجزاء لطيفهء آب منقلب به هوا مىشود و كثيفهء آن باقى مىماند و نمىدانند كه اين را سبب كثافت آب با زيادتى كيفيت سردى است يا مخلوط بودن اجزاى صغار آن‌چنانى كه قوت جدا كردن اتصال آب ندارند كه به آن قوت از جوهر آب جدا شوند و بدرستى كه هريك ازينها جدا مىشود بطيخ اما اول كه عبارت