منصورىشناسى محمد ابراهيم ذاكر انديشمند فرزانه محمد پور زكريا پور يحيى رازى بزرگترين پزشك جهان در خاور زمين و درمانگرى گرانسنگ در همه‌ى روزگاران زيستى بشرى است . اگرچه بيشتر تاريخ‌نگاران وى را بيشتر يك پزشك بالين‌كار بشمار مىآورند تا فيلسوف . ولى وى به همان گونه كه در پزشكى سرآمد است در دانش كيمياگرى و فلسفه نيز بزرگى بىهمتاست . گواه ما بدست‌آورده‌هاى الكل و جوهر گوگرد در دانش كيمياست . از سويى ديگر مىتوان جهان‌بينى فلسفى رازى را چنين بازگو كنيم ، كه وى در روزگار خود نماينده‌ى جريان خردگرا بوده است . ما مىتوانيم او را يادآور جنبش روشنگرى اروپاى سده‌ى هفدهم و هيجدهم ميلادى در دوران خودش بشمار آوريم . وى روشن‌كننده‌ى راه پيشرفت علمى و يگانه شخصيتى ناوابسته به شمار مىآيد كه همواره با دست داشتن پرچم خردگرايى بر ستيغ انسان‌گرايى ايستاده و پيوسته همواركننده‌ى راه خردورزى در سرتاسر گيتى بويژه سرزمين ايران بوده است . روزنگار زيستى او را بر پايه‌ى « رساله » « 1 » بيرونى ( 362 - 440 ق ) از دل تاريخ بيرون مىآوريم . رازى در آغاز ماه شعبان سال 251 ق برابر با بيست و هفتم اوت 865 م در رى چشم به جهان گشود روز پنجم شعبان سال 313 ق برابر با پانزدهم اكتبر 925 در همان شهر درگذشت . وى بر پايه‌ى گفته‌هاى ابن نديم « 2 » و بيرونى و ابن ابى اصيبعه « 1 » و

--> ( 1 ) . « رسالة فى فهرست كتب محمد بن زكرياى رازى » با پژوهش پاول كراوس آلمانى - 1936 م ص 5 ( 2 ) - « فهرست » بوفرج محمد پور اسحاق با آوازه‌ى ابن نديم ( 297 - 375 ق ) ص 356 تا 359 و 493 ، چ تجدد - تهران ، 1346 خ .