محمد بن زكريا الرازي
77
كتاب الجدري والحصبة ( آبله و سرخك ) ( فارسى )
فصل دهم در بيان موادى كه پوستهاى خشك و خشكريشهها را از بين مىبرد چون خشكيدن آبله تمام و كامل شد و پوسته و خشكريشهها بر بدن بيمار باقى ماند ، آنچه را كه نازك و خالى از رطوبت باشد ، با روغن سركه گرم چند مرتبه در روز چرب كن تا نرم شده بريزند و آنچه را كه از اين نوع پوسته و خشكريشهها كه در صورت بيمار است بايد آنها را با روغن پسته چرب كنى و آنچه از آنها كه شبيه خشك ريشه و نسبة بزرگ و زير آنها هم رطوبت است با ملايمت و آرامى بدون روغن بردار . اگر رطوبت آنها زياد نيست ، چنان كه گفتم با پنبه كهنه خشك كن و اگر رطوبت زياد داشت مختصرى از گرد سرخفام مخصوصا بر روى آنها كه ناقص باشند و فرورفتگى دارند بريز و زاج و نمك روى آنهائى بپاش كه با پوست بدن همسطح بوده و فرورفتگى ندارند و بگذار تا خشك ريشه ديگرى روى آن را بپوشاند . باز هم ببين اگر زير آنها رطوبت بود معالجه را تجديد نما و اگر رطوبت نداشت ، آن را چرب كن تا نرم و سست شده بيفتند . اينك در بيان موادى كه آثار آبله را مىبرد صحبت مىنمائيم .