فصل نهم در موادى كه آبله را خشك كنند بايد دانه‌هاى درشت آبله را پاك كرد « 1 » و آب آنها را با پنبه « 2 » كهنه پاك كه هيچ‌گونه چيزى كه مريض را آزار دهد و او را نيش زند نداشته باشد خشك نمود . سپس با برگهاى گل سرخ خشك يا مورد « 3 » يا صندل و برك شيرين‌بيان « 4 » يا برگ گز « 5 » بخور داد . براى منظور بالا گل سرخ در تابستان و برگ گز در زمستان مناسبتر است . در آبله‌هاى پررطوبت و هرگاه كه رطوبت آنها زياد گرديد ، بايد مريض را بر گل سرخ كوبيده يا برآرد برنج يا آرد ارزن « 6 » كه در پارچه نازك ريخته باشند « 7 » بخوابانند و اگر بدن بيمار خراشى داشته باشد به زير وى برگ سوس « 8 » تازه بگذارند . بايد گرد نرم « 9 » گل سرخ و مورد بر بدن بيمار پاشيده شود « 10 » اگر نقطه‌اى از بدن مريض زخم داشت گرد نرم ( ذرور ) سرخى مركب از صبر و كندر و انزروت « 11 » و دم الاخوين « 12 » بر وى بپاشند . اگر دانه‌ها خودبخود يا بسبب زيادى رطوبت شكافت و

--> ( 1 ) - مقصود آن است كه از چرك خالى شود . ( 2 ) - اين نكته بىاندازه جالب توجه است كه در هزار و صد سال قبل رازى ، اولا چنان كه آمد نخستين‌بار در تاريخ طب و درمان بيمار از پنبه صحبت مىنمايد ، ثانيا متذكر مىگردد پنبه‌ى استعمال كنند كه پاكيزه باشد ، يعنى جسم خارجى نداشته باشد ، كه بسيار قابل تامل است و از مفاد آن چنين مستفاد مىگردد كه به نظر رازى اجسام خارجى باعث زحمت بيمار و شايد عفونت گردد . « بقيه حاشيه در صفحه بعد »