فصل اول در سبب بروز آبله و آنكه چرا فردى نيست كه از ابتلاء به آن مصون ماند مگر بعضى افراد « 1 » و آنچه كه جالينوس درباره آن گفته است آنها كه گفته‌اند جالينوس « 2 » دانشمند از آبله ذكرى ننموده و آن را نمىشناخته ، آنهائى هستند كه كتابهاى جالينوس را نخوانده يا به آنها مرور كرده از آن گذشته‌اند ، زيرا جالينوس در مقاله دوم از كتاب قاطاجانس « 3 » مرهمى را توصيف نموده و گفته است ، مرهم مزبور براى فلان نبض و فلان مرض و براى آبله نافع است . در ابتدا مقاله چهاردهم از كتاب نبض جالينوس « 4 » به قدر يك برك بدين امر تخصيص داده و چنين نوشته است : « بعضى اوقات تعفن شديدى بر اثر اورام در خون بوجود مىآيد كه از شدت التهاب آن پوست را مىسوزاند و ايجاد آبله نموده و سبب بروز سرخى پراكنده در پوست مىشود كه با خوردگى آن ( پوست ) توام است .

--> ( 1 ) - در متن عربى « الا الواحد فالواحد » كه ترجمه صحيح آن « تك‌تك » مىباشد آمده است . ( 2 ) - جالينوس - ( Galen - Galien ) ( 1 - 200 - 138 يا 129 ميلادى ) - طبيب بزرك يونانى از اهل برغامس ( Pergame ) در آسياى صغير صاحب مؤلفات و آثار بزرك در جميع شعب طب و داروسازى است . ( 3 ) - مقصود كتاب قاطاجانس تاليفى جالينوس در طبيعت معالجات است كه توسط حبيش بن الحسن الاعسم شاگرد حنين بن اسحق عبادى در دوران متوكل خليفه عباس به عربى برگردانده شده است . ( 4 ) - كتاب نبض تاليف جالينوس ( مشتمل بر كتاب النبض و كتاب النبض الكبير ) كه حنين بن استحق آن را به سريانى و سپس حبيش بن الاعسم آن را به عربى برگردانده است .