در قسمت نهم از كتاب منافع الاعضاء « 1 » جالينوس گفته است : « باقيمانده غذاها كه تبديل به خون نگرديده در اعضاء مىماند و متعفن شده و بمرور بر حرارت آن افزوده مىگردد تا آنكه سرخى و دانه آبله و ساعيه « 2 » توليد نمايد » . همچنين جالينوس در قسمت چهارم از كتاب طيماوس « 3 » گفته است : « قدما نام فلغمونى « 4 » را بر هر عارضه‌اى كه حرارت زياد داشته باشد بمانند سرخيها و آبله اطلاق مىكرده‌اند و در نظر آنها اين قبيل امراض از زهره « 5 » توليد مىشده است » . اما آنهائى كه گفته‌اند جالينوس براى آبله علاج مخصوص و كافى و علت قانع‌كننده‌اى نقل نكرده و در اين باب چيزى نگفته است راست مىگويند و در اين امر به همان اندازه كه ما نقل كرديم گفته است ، مگر آنكه در كتابهاى ديگر خود كه به عربى ترجمه نشده بياناتى داشته باشد و من در اين راه زياد جستجو و از كسانى كه سريانى و يونانى مىدانستند تحقيق كردم ، هيچيك از آنها اضافه از آنچه من گفتم ، چيزى نگفتند تا من استفاده نمايم ، حتى بعضيها آنچه را كه من گفتم نمىدانستند ، چه رسد به آنكه اضافه از آن چيزى گويند و من تعجب

--> ( 1 ) - منافع الاعضاء در اصطلاح طب قديم همان وظائف الاعضاء است . اين كتاب از كتب تاليفى جالينوس است كه توسط حبيش بن الحسن الاعسم مذكور به عربى برگردانده شده است . ( 2 ) - و ان ديك در حاشيه كتاب سرخك و آبله نگاشته است : « ساعيه به آبله ترجمه شده و معناى آن نقاط قوبائى است و منظور از آن التهاب مسرى ريشه‌دار مانند التهاب سرخى پوست مىباشد . » ( 3 ) - كتاب طيماوس ( Timaios - Time ? e ) از مؤلفات افلاطون كه در بيان عقل و نفس و ربوبيت است . اين كتاب توسط عده‌اى تفسير و تشريح گرديده كه يكى از شارحين فلوطرخس ( Plutarque ) فيلسوف يونانى است . جالينوس نيز شرحى بر اين كتاب دارد . ترجمه اين شرح توسط حنين بن اسحق عبادى ( 4 ر 260 - 194 هجرى قمرى ) مترجم بزرك اسلامى به سريانى برگردانده شده است . رازى را هم تفسيرى بر اين ترجمه تفسير مىباشد . ( 4 ) - فلغمونى يا فلقمونى يا فلقمونيا كه ترجمه فرانسه آن ( Phlegmon ) است . ( 5 ) - كيسه صفرا ( Ve ? sicule biliaire ) .